Tragedia Górnośląska oczami kobiet. Dzień pamięci w Rydułtowach

Właśnie pamięć o tych wydarzeniach jest niezwykle istotna, bo jak zauważył jeden z mieszkańców Rydułtów: „Młodzi nie wiedzą, starzy nie pamiętają”. Dlatego Rydułtowskie Centrum Kultury „Feniks” zaprasza 30 stycznia na Dzień Pamięci o Tragedii Górnośląskiej. Tegoroczny program poświęcony będzie szczególnie doświadczeniom kobiet – żon, matek, córek, które w obliczu wojennej zawieruchy stały się jednymi z najbardziej bezbronnych ofiar.

Program Dnia Pamięci

17:00 – Rozmowa: „Córki. Żony. Matki. Kobiety w cieniu Tragedii Górnośląskiej” Sala kameralna II, wstęp wolny

Patrycja Tomiczek i Anna Starzyczny-Procek przedstawią historie kobiet z Rydułtów i regionu, które podczas wkroczenia Armii Czerwonej musiały same zmagać się z codziennymi trudnościami, strachem, stratą najbliższych i próbą odbudowy życia po wojnie. Dyskusja skupi się na aspektach społecznych, psychologicznych i historycznych tego traumatycznego okresu.

Prelegentki:

• Patrycja Tomiczek – historyczka, nauczycielka, animatorka kultury, współautorka publikacji „Jo był ukradziony. Tragedia Górnośląska. Ziemia rybnicka”.
• Anna Starzyczny-Procek – lingwistka, tłumaczka języka rosyjskiego, autorka podcastu i bloga popularyzującego śląską mowę.

17:45 – „…A dyć my żodnymu krziwdy nie zrobiyli!” Sala kameralna II, wstęp wolny

Monika Fibic przybliży relacje najstarszych mieszkańców regionu z okresu Tragedii Górnośląskiej, prezentując losy Ślązaków urodzonych w międzywojniu. Prelekcja oparta jest na książce „Zrozumieć Śląsk” i porusza temat tożsamości regionu, złożonej z doświadczeń powstań śląskich, plebiscytu, okupacji niemieckiej oraz powojennych represji. Fibic pokaże, jak pamięć o tych wydarzeniach jest przekazywana w formie postpamięci i kulturowego dziedzictwa.

Monika Fibic – etnolog, autorka książek o historii i kulturze Śląska, mieszka w Pszowie.

18:20 – „Ekonomiczne wyzwolenie czyli o powojennej codzienności kobiet na Górnym Śląsku” Sala kameralna II, wstęp wolny

Oskar Mandla w swojej prelekcji skupi się na mniej znanych aspektach życia kobiet po 1945 roku. Łączy fakty historyczne z historiami indywidualnych losów, ukazując codzienną walkę o przetrwanie, odbudowę domu i rodziny w powojennych realiach.

Oskar Mandla – pasjonat historii, rekonstruktor historyczny, działacz mniejszości niemieckiej.

19:00 – „Mōj Ōpa tyż boł deportuwany. Losy Górnoślązaków deportowanych do ZSRS w 1945 roku” Sala kameralna I, oprowadzanie kuratorskie, wstęp wolny

Centrum Dokumentacji Deportacji Górnoślązaków do ZSRR w 1945 roku prezentuje wystawę dokumentującą dramatyczne losy deportowanych mieszkańców regionu. Wystawa ukazuje skalę represji, które dotknęły pokolenia Ślązaków i podkreśla znaczenie utrwalenia tej pamięci.

Kurator oprowadzania: Judyta Olszowska

19:30 – Spektakl „Jo był ukradziony” Sala teatralna, bilety: 30 zł

Na podstawie książki o tym samym tytule, powstał spektakl dokumentalny Teatru SAFO, który przedstawia relacje świadków Tragedii Górnośląskiej. Sztuka pokazuje traumę dziedziczoną przez kolejne pokolenia, przekształcając historyczne relacje w język teatru pełen symboli i emocji.

Reżyseria i scenariusz: Katarzyna Chwałek-Bednarczyk

Obsada: Zuza Pawlak, Paulina Pierchała, Remigiusz Michalik, Adam Razik, Sławek Zawisz, Michał Hajduczek

Dzień pamięci w Rydułtowach to wyjątkowa okazja, aby poznać Tragedię Górnośląską z perspektywy kobiet, które często były pomijane w tradycyjnych narracjach historycznych. To również moment refleksji nad złożoną historią regionu i nad tym, jak pamięć o przeszłości kształtuje współczesną świadomość lokalnej społeczności.