Jak połączyć tradycję z nowoczesnością? Muzealnicy i animatorzy spotkają się w Wodzisławiu

Organizowane przez Muzeum w Wodzisławiu Śląskim spotkanie będzie okazją do wymiany doświadczeń między przedstawicielami muzeów, instytucji kultury, organizacji pozarządowych oraz środowiska edukacyjnego. W programie znalazły się wystąpienia dotyczące zarówno pracy z lokalną historią i tradycją, jak i nowoczesnych metod tworzenia wystaw, wydarzeń kulturalnych oraz angażowania odbiorców.

Dziedzictwo, które żyje dzięki mieszkańcom

Dziedzictwo kulturowe to nie tylko zabytki, archiwalne dokumenty i muzealne ekspozycje. To również pamięć mieszkańców, lokalne opowieści, zwyczaje oraz doświadczenia, które wpływają na tożsamość społeczności. Odpowiednio wykorzystane mogą stać się punktem wyjścia do wspólnych działań artystycznych, edukacyjnych i integracyjnych.

Właśnie na takim podejściu koncentrować się będzie seminarium w Pałacu Dietrichsteinów. Uczestnicy poznają przykłady projektów, w których lokalna społeczność staje się aktywnym uczestnikiem działań kulturalnych, a nie tylko odbiorcą przygotowanej oferty.

Wśród omawianych tematów znajdą się między innymi odkrywanie mniej znanych elementów dziedzictwa, praca ze społeczną pamięcią, tworzenie widowisk teatralnych z udziałem mieszkańców oraz wykorzystywanie tradycji w nowych formach artystycznych. Nie zabraknie również zagadnień związanych z edukacją regionalną, partycypacją w muzeach i współczesnym rynkiem sztuki.

Od lokalnych widowisk po nowe technologie

Program seminarium obejmuje wystąpienia przedstawicieli różnych instytucji i organizacji, którzy zaprezentują swoje doświadczenia oraz rozwiązania wykorzystywane w codziennej pracy.

Marek Trojan z Muzeum Śląskiego w Katowicach opowie o wspólnym odkrywaniu niewidzialnego dziedzictwa na przykładzie działań realizowanych w ramach Europejskich Dni Archeologii. Agnieszka Janczewska ze Stowarzyszenia Działań Lokalnych Spichlerz przedstawi temat budowania działań odpowiadających na specyfikę lokalnych społeczności.

Ewa Mackiewicz z Muzeum Hutnictwa Cynku Walcownia poruszy zagadnienie „Ołowiane dzieci – czy prawda wisi w powietrzu”. Z kolei Paulina Pierchała, związana z Fundacją Teatru SAFO i Rydułtowskim Centrum Kultury Feniks, opowie o tworzeniu widowisk „Rydułtowskie Wesele” i „92 dni” we współpracy z lokalną społecznością.

W programie znalazły się także wystąpienia poświęcone współczesnym sposobom pracy ze sztuką i pamięcią, nowym interpretacjom mody ludowej oraz tradycjom Beskidu Śląskiego wykorzystywanym w edukacji regionalnej.

Osobny blok tematyczny dotyczyć będzie technologii wspierających organizację wystaw i wydarzeń kulturalnych. Beata Stankiewicz i Franciszek Pacewicz z Muzeonu przedstawią możliwości komputerowego wspomagania wystaw oraz innych wydarzeń z wykorzystaniem systemów Muzeo i Ekspozeo. Michał Wysocki omówi zastosowanie aplikacji Exposeo i jej wpływ na pracę muzeum.

Program uzupełni wystąpienie Anny Grabowskiej-Rogus z Muzeum w Rybniku, poświęcone partycypacyjnym praktykom edukacyjnym wokół sztuki i dziedzictwa, a także prezentacja Anny Niemczyckiej-Gottfried z portalu Rynekisztuka.pl dotycząca rynku sztuki w Polsce.

Jak zarządzać kulturą blisko ludzi?

Zwieńczeniem spotkania będzie panel dyskusyjny „Między dziedzictwem a współczesnością. Jak zarządzać kulturą blisko ludzi?”. Uczestnicy będą mogli podsumować poruszane zagadnienia i zastanowić się nad wyzwaniami stojącymi przed współczesnymi instytucjami kultury.

Ważnym tematem będzie budowanie relacji z mieszkańcami, rozwijanie lokalnych inicjatyw oraz poszukiwanie sposobów na łączenie ochrony dziedzictwa z otwartością na nowe formy uczestnictwa w kulturze.

Seminarium skierowane jest przede wszystkim do pracowników muzeów, animatorów i edukatorów kultury oraz nauczycieli z regionu rybnicko-wodzisławskiego. Spotkanie ma służyć rozwijaniu kompetencji zawodowych, poznawaniu nowych metod pracy i wzmacnianiu współpracy między osobami działającymi na rzecz kultury i edukacji.

Bezpłatne spotkanie w Pałacu Dietrichsteinów

Seminarium „Sztuka, dziedzictwo i lokalna społeczność – nowe praktyki, doświadczenia, inspiracje” odbędzie się w środę, 4 listopada 2026 roku, w Pałacu Dietrichsteinów przy ul. ks. płk. W. Kubsza 2 w Wodzisławiu Śląskim.

Rejestracja uczestników rozpocznie się o godz. 9.00. Program potrwa do godz. 15.45. Udział w wydarzeniu jest bezpłatny.

Spotkanie organizowane jest w ramach projektu „Pałac Dietrichsteinów jako Laboratorium Sztuki. Od pałacowych tradycji do współczesnej kreacji”, realizowanego w ramach rządowego programu „Edukacja kulturalna 2026” ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

Program seminarium – 4 listopada 2026 roku

9.00–9.30 – rejestracja uczestników
9.30–10.00 – powitanie i wystąpienie wprowadzające Sławomira Kulpy, dyrektora Muzeum w Wodzisławiu Śląskim
10.00–10.20 – Marek Trojan (Muzeum Śląskie w Katowicach): „Niewidzialne dziedzictwo odkrywane wspólnie. Doświadczenia z działań lokalnych Muzeum Śląskiego w ramach Europejskich Dni Archeologii”
10.20–10.40 – Agnieszka Janczewska (Stowarzyszenie Działań Lokalnych Spichlerz): „Jak uszyć miejsce na miarę lokalności”
10.40–11.00 – Ewa Mackiewicz (Muzeum Hutnictwa Cynku Walcownia): „Ołowiane dzieci – czy prawda wisi w powietrzu”
11.00–11.20 – Paulina Pierchała (Fundacja Teatru SAFO, Rydułtowskie Centrum Kultury Feniks): „Rydułtowskie Wesele” i „92 dni” – tworzenie widowisk teatralnych z lokalną społecznością
11.20–11.40 – przerwa kawowa
11.40–12.00 – Monika Mrozek: „Żywa pamięć. Współczesne sposoby pracy ze sztuką, dziedzictwem i lokalną społecznością”
12.00–12.20 – Krystyna Pieronkiewicz-Pieczko (Muzeum Śląskie w Katowicach): „Etnoalternatywa. Nowe spojrzenie na modę ludową. Jak tradycja staje się tworzywem współczesności”
12.20–12.40 – Zuzanna Kalka (Muzeum Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie): „Tradycje Beskidu Śląskiego w edukacji regionalnej na przykładzie wybranych inicjatyw Górnośląskiego Parku Etnograficznego w Chorzowie”
12.40–13.00 – Beata Stankiewicz i Franciszek Pacewicz (Muzeon): „Komputerowe wspomaganie wystaw i innych eventów kulturalnych w systemie Muzeo i Ekspozeo oraz promocja na portalu MuzeON”
13.00–13.20 – Michał Wysocki: „Zastosowanie nowych technologii aplikacji Exposeo i jej wpływ na pracę w Muzeum”
13.20–14.00 – przerwa na lunch
14.00–14.20 – Anna Grabowska-Rogus (Muzeum w Rybniku): „Muzeum w relacji. Partycypacyjne praktyki edukacyjne wokół sztuki i dziedzictwa”
14.20–14.45 – Anna Niemczycka-Gottfried (portal Rynekisztuka.pl): „Rynek Sztuki w Polsce”
14.45–15.45 – panel dyskusyjny „Między dziedzictwem a współczesnością. Jak zarządzać kulturą blisko ludzi?”

Zapisy na seminarium TUTAJ.