"Muzeum na kółkach" zawita do Wodzisławia

Projekt ma na celu przypomnieć o współistnieniu społeczności polskiej i żydowskiej na przestrzeni tysiąca lat. Przez wieki Polska była najważniejszym ośrodkiem żydowskiego życia umysłowego, religijnego i kulturalnego. Żydzi stanowili 10 procent ludności Polski.

Wodzisław Śląski to ważny punkt na mapie polsko-żydowskiego dziedzictwa kulturowego. Pierwsi Żydzi osiedlili się tutaj w latach 30. XVII wieku. Pod koniec XVIII wieku najbardziej aktywnymi członkami społeczności żydowskiej w Wodzisławiu byli kramarz Samson Samuel Wartenberger (1752-1841) oraz kupiec Ascher Isaac Cohn (1764-1829), którzy kupili dwa domy przy Rynku 8 i 9. W 1798 roku oddali oni nieodpłatnie część swoich działek pod budowę synagogi. Została ona wzniesiona w całości z drzewa, przy zbiegu ulic Zamkowej i Targowej. W 1854 r. w Wodzisławiu powstała gmina żydowska. Społeczność liczyła wówczas około 500 Żydów. Przez ponad 100 następnych lat Żydzi zasiadali w zarządzie miasta oraz pełnili funkcje radnych. Większość tutejszych Żydów trudniła się handlem. W mieście otworzono szkołę żydowską. W latach 30. XX wieku w mieście mieszkało zaledwie 100 Żydów. W następnych latach sprzedali oni swój majątki i opuścili miasto. W Wodzisławiu Śląskim będzie można zobaczyć "Muzeum na kółkach" na Rynku Miasta. Ze swojej strony wodzisławski magistrat zapewnia nie tylko bezpłatny plac, ale również organizuje pobyt koordynatorów wystawy, którzy wraz z nią zawitają do Wodzisławia Śląskiego. Podczas naszej wizyty koordynatorzy lokalni przygotowali specjalny program wydarzeń towarzyszących naszej wizycie:

- Gra miejska "Czy wiesz po czyich śladach chodzisz?"; 
- "Przygoda z czulentem" warsztaty kulinarne i degustacja przygotowanych potraw"; 
- Warsztaty plastyczne; 
- Spotkanie ze świadkiem historii. 

-Oczekujemy, że wystawa "Muzeum na kółkach" wzbudzi refleksje mieszkańców Wodzisławia Śląskiego. Mamy nadzieję, że dzięki działaniom lokalnym osoby w różnym wieku będą pamiętały o przeszłości miasta budowanej razem z żydowskimi mieszkańcami - mówią Justyna Orszulak i Grzegorz Meisel, koordynatorzy lokalni "Muzeum na kółkach" w Wodzisławiu Śląskim.

Centralnym punktem wystawy jest interaktywna mapa każdego miasta, które odwiedza "Muzeum na kółkach", na której zostały opisane ważne miejsca związane z lokalną historią żydowską. Poprzez trójwymiarową makietę sztetla przybliżamy najważniejsze miejsca typowego polsko-żydowskiego miasteczka. Opowiadamy również o jidysz, hebrajskim i polskim - trzech współistniejących i przenikających się językach, którymi posługiwali się polscy Żydzi.

Projekt jest podziękowaniem dla lokalnych liderów i aktywistów, którzy poświęcają swój czas i środki na dbanie o pamięć o polskich Żydach. "Muzeum na kółkach" zaprasza widzów do interakcji, dzielenia się własnymi wspomnieniami oraz odkrywania zapomnianego dziedzictwa. Ekspozycji towarzyszyć będzie szereg działań edukacyjnych i kulturalnych. Zwiedzanie wystawy i udział w zajęciach prowadzonych przez animatorów są bezpłatne.

Od maja do sierpnia 2015 roku "Muzeum na kółkach" będzie łącznie w 22 miejscowościach w województwie pomorskim, zachodniopomorskim, lubelskim, dolnośląskim, śląskim, opolskim, świętokrzyskim i wielkopolskim.

Inauguracja projektu odbyła się 26 czerwca 2014 roku w Warszawie. Do kwietnia 2016 roku "Muzeum na kółkach" odwiedzi 47 miejscowości. Więcej informacji na temat Muzeum Historii Żydów Polskich Polin w Warszawie można znaleźć TUTAJ oraz na facebooku "Muzeum na kółkach" TU.

Projekt Muzeum na kółkach realizowany jest w ramach programu Żydowskie dziedzictwo kulturowe, dzięki wsparciu udzielonemu z funduszy norweskich i EOG przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię.

fot: Jakub Nowotyński.