Ósemki - zęby mądrości, czyli więcej kłopotu niż pożytku

Rozwój cywilizacyjny dotyczy także ludzkiego uzębienia, które ewoluuje. Dziś człowiek nie musi rozszarpywać i gryźć wielkich kawałów mięsa jak jaskiniowcy, ponieważ współczesne jedzenie jest znacznie lepiej przyswajalne i do tego pomagamy sobie nożem i widelcem. Badacze przekonują, że człowiek przyszłości będzie posiadał 2 siekacze, kła i po jednym przedtrzonowcu i trzonowcu, czyli łącznie 20 zębów, a nie tak jak do tej pory 32. Tak więc można powiedzieć, że ósemki są reliktem przeszłości i coraz częściej obserwujemy u pacjentów brak zawiązków tych zębów.

Jeżeli pacjent posiada całkowicie wyrzniętą, wolną od próchnicy i prawidłowo położoną ósemkę, może ona przetrwać w jamie ustnej bardzo długo i dobrze spełniać swoją funkcję. Takie sytuacje niestety należą do rzadkości. Zazwyczaj w ósemkach częściej obserwujemy ubytki próchnicowe, ponieważ trudno jest je doczyścić, zwłaszcza kiedy są one przechylone do policzka lub języka. Również ich leczenie zachowawcze jest trudne i czasochłonne dla dentystów, dlatego jeżeli istnieją wskazania, należy je usuwać.

U części pacjentów ósemki wyrastają jedynie częściowo z powodu braku miejsca w łuku zębowym i wtedy w jamie ustnej widzimy jedynie część korony zęba, zwykle przykrytego fragmentem dziąsła – kapturem dziąsłowym. Resztki jedzenia najczęściej właśnie tam zalegają i powodują stan zapalny, czyli takie dolegliwości jak ; obrzęk, bóle dziąsła, bóle gardła, szczękościsk, nieprzyjemny zapach z ust. W celu leczenia tych dolegliwości można wykonać zabieg gingiwektomii, czyli wycięcie nawisającego dziąsła, aby polepszyć warunki higieny, jednak często dziąsło ponownie narasta. W większości przypadków lekarz dentysta decyduje się na usunięcie zęba mądrości.

Czasem ósemki nie wyrzynają się w ogóle i pozostają zatrzymane w kości i są przykryte dziąsłem. Wtedy mówimy o ósemkach całkowicie zatrzymanych, które możemy wykryć jedynie na zdjęciu rentgenowskim. Dlatego właśnie ważne jest wykonywanie zdjęć RTG w celu wykrycia wszelkich zmian we wszystkich zębach. Całkowicie zatrzymane zęby mądrości bardzo często są pochylone i położone pod różnym kątem w stosunku do sąsiednich zębów, powodując ich ucisk i umożliwiając rozwój ubytków próchnicowych.

Podsumowując, do najważniejszych wskazań przemawiających za usuwaniem zębów mądrości są; powtarzające się stany zapalne, powodujące dolegliwości bólowe i obrzęk, ucisk na zęby sąsiednie, zaawansowana próchnica, wskazania ortodontyczne oraz procesy chorobowe w kości otaczającej ząb mądrości.

dr n. med. Ryszard Pelc
specjalista chirurg
szczękowo - twarzowy
specjalista II stopnia
w zakresie chirurgii
szczękowej. Były adiunkt Kliniki Chirurgii Twarzowo-Szczękowej w Zabrzu.

as