Ubezpieczenie domu lub mieszkania – trzy kluczowe kwestie!

Ubezpieczenie domu jednorodzinnego i mieszkania jest ubezpieczeniem dobrowolnym. Jego zasady działania opisane są w OWU, czyli ogólnych warunkach ubezpieczenia. To tam znajdziemy zapisy o interesujących nas zagadnieniach – przedmiocie ubezpieczenia, zakresie ochrony i sumach ubezpieczenia.

Po pierwsze, przedmiot ubezpieczenia

Ubezpieczenie mieszkania i domu to tak naprawdę pakiet różnych ubezpieczeń. W tym artykule zajmujemy się jego najważniejszym elementem, czyli ubezpieczeniem mienia. To w końcu dla niego większość z nas wykupuje polisę mieszkaniową. Co więc może być przedmiotem ubezpieczenia?

Ubezpieczeniem mienia może zostać objęte mienie posiadane lub użytkowane przez ubezpieczającego na podstawie tytułu prawnego. Może to być prawo własności, współwłasności, prawo do lokalu, użytkowania wieczystego czy umowy cywilnoprawnej lub innego tytułu prawnego – wylicza Tomasz Sowa, ekspert porównywarki ubezpieczeń Mubi.

Każdy ubezpieczyciel określa przedmiot ubezpieczenia mienia. W kontekście interesującej nas polisy mieszkaniowej mogą to być:

• dom,
• mieszkanie,
• budynek gospodarczy,
• budowle,
• garaż wolnostojący,
• elementy stałe,
• ruchomości domowe,
• przedmioty wartościowe,
• rzeczy osobiste poza miejscem ubezpieczenia,
• dom i mieszkanie w budowie.

Część ubezpieczycieli oferuje również ubezpieczenie domku letniskowego, rzeczy osobistych poza miejscem ubezpieczenia czy przedmiotów do działalności. Dlaczego prawidłowe wskazanie przedmiotu ubezpieczenia jest kluczowe?

Ubezpieczenie chroni tylko te przedmioty, które zostaną wskazane w dokumencie ubezpieczenia. Jeśli ich tam nie będzie, to nie zostaną objęte ochroną. Oczywiście nie chodzi o to, że trzeba wypisać wszystkie jednostkowe przedmioty, które chce się ubezpieczyć. Na pewno należy wskazać nieruchomość, ale w kontekście elementów stałych czy ruchomości domowych chodzi o kategorię przedmiotów – ich wykaz znajdziemy w OWU.

Po drugie, zakres ochrony

Jeśli wiemy już, co chcemy ubezpieczyć, to kolejnym krokiem będzie podjęcie decyzji na jakiej ochronie nam zależy. To właśnie jest zakres ochrony, który wskazuje ryzyka i zdarzenia, przed którymi chroni ubezpieczenie, gdy dojdzie do uszkodzenia, zniszczenia lub utraty mienia.

Ubezpieczenie oferowane jest w wariancie ryzyk nazwanych (np. od ognia i innych zdarzeń losowych oraz kradzieży z włamaniem) oraz w wariancie All Risk. W tym drugim przypadku ochrona obejmuje wszystkie ryzyka poza tymi, które zostały wskazane w wyłączeniach odpowiedzialności ubezpieczyciela.

Do popularnych ryzyk, które obejmuje ubezpieczenie mienia w polisie mieszkaniowej, zalicza się między innymi:

• ogień i zjawiska z nim związane (np. pożar, wybuch, implozja, uderzenie pioruna, dym i sadzę),
• naturalne zdarzenia (np. wiatr, lawina, trzęsienie ziemi, śnieg i lód, deszcz, grad, osuwanie się ziemi)
• powódź,
• zalanie, 
• kradzież,
• wandalizm,
• przepięcie,
• stłuczenie szklanych elementów.

Dokładny zakres ochrony wskazany jest w każdym OWU. Oczywiście u różnych ubezpieczycieli jest on podobny, ale może różnić się szczegółowymi zapisami. Warto więc się z nim zapoznać przed zakupem polisy.

Wybierając zakres ubezpieczenia, powinniśmy pamiętać, na jakiej ochronie nam zależy i jakie zagrożenia potencjalnie występują w miejscu ubezpieczenia. Znaczenie ma również to, czy lokal jest naszą własnością, czy go wynajmujemy – ubezpieczenie wynajmowanego mieszkania z perspektywy najemcy będzie wymagać innej ochrony!

Po trzecie, sumy ubezpieczenia

Gdy zdecydowaliśmy, co ubezpieczamy i od czego, to pozostało nam wybór poziomu ochrony. Określają ją sumy ubezpieczenia, które definiuje się jako coś, co wskazuje maksymalną odpowiedzialność ubezpieczyciela. Co to oznacza w praktyce?

W razie wystąpienia szkody, załóżmy, że całkowitej, to ubezpieczyciel wypłaci odszkodowanie za zniszczony dom (po pożarze) do wysokości sumy ubezpieczenia dla konkretnego przedmiotu. Sumy są różne dla samej nieruchomości i elementów stałych i dla ruchomości domowych.

W tym miejscu warto zwrócić uwagę na to, że dla części przedmiotów i ryzyk ubezpieczyciele stosują limity odpowiedzialności, czyli niższe maksymalne kwoty świadczeń. Zapisy na ten temat również znajdziemy w OWU. Kto w takim razie wskazuje owe sumy ubezpieczenie?

Odpowiedź jest prosta – my, czyli ubezpieczający. Wysokość wskazanych w umowie ubezpieczenia sum powinna być adekwatna do wartości rynkowej, odtworzeniowej lub rzeczywistej mienia w zależności od przedmiotu. 

Jeśli suma będzie wyraźnie niższa niż wartość przedmiotów, to mamy do czynienia z niedoubezpieczeniem. Gdy będzie za wyraźnie za wysoka, to jest to nadubezpieczenie. Warto więc przed wskazaniem sprawdzić orientacyjną wartość ubezpieczanej nieruchomości, ruchomości czy odtworzenia elementów stałych.