Najczęstsze błędy przy renowacji dylatacji w posadzkach przemysłowych

Jak podkreśla firma Zaremba Posadzki, autor niniejszego opracowania i marka specjalizująca się w posadzkach przemysłowych, szybka reakcja na pierwsze objawy degradacji pozwala ograniczyć zakres napraw i uniknąć kosztownych przestojów.

Jeżeli podczas audytu okaże się, że dylatacje wymagają naprawy, nie warto odkładać prac. Część firm próbuje wykonać je we własnym zakresie, zwykle z pomocą działu utrzymania ruchu. Inne zlecają zadanie wyspecjalizowanym wykonawcom. W obu przypadkach najważniejsze jest jedno: dylatację trzeba odtworzyć zgodnie z jej funkcją.

Po co posadzce dylatacje?

Dylatacja posadzki to przerwa robocza w posadzce betonowej lub płycie betonowej. Jej zadaniem jest umożliwienie posadzce pracy oraz kompensowanie naprężeń, które powstają podczas eksploatacji obiektu. W praktyce chodzi między innymi o ruch wózków widłowych i paletowych, obciążenia od regałów, działanie maszyn oraz codzienną pracę hali magazynowej lub produkcyjnej.

Jak powinna pracować prawidłowa szczelina?

Szczelina dylatacyjna nie może być wypełniona sztywnym materiałem na całej głębokości. Jej wnętrze powinno pozostać przestrzenią umożliwiającą pracę płyty betonowej. Od góry stosuje się elastyczne uszczelnienie, najczęściej kit poliuretanowy, którego zadaniem jest ochrona przed wodą, zabrudzeniami, pyłem.

Takie uszczelnienie poprawia także komfort użytkowania posadzki. Przejazd pomiędzy polami dylatacyjnymi jest płynniejszy, a krawędzie płyt betonowych są mniej narażone na obijanie i wykruszanie. Dobrze wykonane uszczelnienie nie blokuje szczeliny, lecz zabezpiecza ją od góry. To zasadnicza różnica, o której często zapomina się podczas szybkich napraw.

Błąd pierwszy: zbyt twardy materiał w szczelinie

- Najpoważniejszym błędem jest zastosowanie materiału, który po związaniu staje się twardy i blokuje pracę szczeliny - mówi Michał Zaremba, specjalista z dolnośląskiej firmy Zaremba Posadzki. - Do uszczelniania górnej części dylatacji powinno się używać materiałów elastycznych, takich jak jednoskładnikowy kit poliuretanowy. Przy dużych powierzchniach oraz odpowiednim zapleczu można stosować również poliuretany dwuskładnikowe o właściwych parametrach, jednak wymaga to doświadczenia i specjalistycznego sprzętu.

Nie należy stosować zapraw cementowych, mas mineralnych, szpachlówek z piaskiem kwarcowym ani żywic epoksydowych, poliestrowych czy poliuretanowych w miejscach, w których dylatacja ma pozostać “elastyczna”. Takie materiały mogą zadziałać jak klin i unieruchomić płyty betonowe.

Gdy posadzka nie może pracować na dylatacji, naprężenia przenoszą się w inne miejsca. W konsekwencji mogą pojawić się pęknięcia wzdłuż szczeliny albo w zupełnie nowych punktach.

Błąd drugi: brak sznura dylatacyjnego

Częstym problemem jest także wypełnianie całej głębokości szczeliny kitem poliuretanowym. Trzeba pamiętać, że dylatacje cięte wykonuje się zwykle na głębokość około jednej trzeciej lub jednej czwartej grubości płyty betonowej. Przy posadzce o grubości 20 cm może to oznaczać szczelinę o głębokości minimum 5 cm.

Nie chodzi o to, aby wypełnić ją grubym klinem z poliuretanu. Kit ma uszczelnić górną część szczeliny, a nie skleić dwie płyty posadzkowe.

Dlatego stosuje się sznur dylatacyjny, również wykonany z materiału odkształcalnego. Umieszcza się go zazwyczaj około 8–10 mm poniżej powierzchni posadzki, a dopiero nad nim aplikuje cienką warstwę kitu poliuretanowego.

- W naprawie dylatacji mniej materiału często oznacza lepszy efekt. Liczy się prawidłowa warstwa uszczelniająca, a nie maksymalne wypełnienie całej szczeliny. - podkreśla Michał Zaremba.

Tak przygotowana dylatacja chroni przed zabrudzeniami, ale jednocześnie nadal spełnia swoje podstawowe zadanie: pozwala posadzce pracować.

Błąd trzeci: pominięcie fazowania krawędzi

Krawędzie naciętej dylatacji mogą wyglądać równo i czysto, ale w praktyce są jednym z najbardziej narażonych miejsc posadzki. Pod wpływem ruchu wózków paletowych, widłowych i innych pojazdów transportu wewnętrznego zaczynają się kruszyć, strzępić i obłupywać.

Jeżeli podczas naprawy ograniczymy się tylko do oczyszczenia szczeliny oraz ponownego wypełnienia jej kitem, problem szybko wróci. Dlatego przed montażem sznura dylatacyjnego i aplikacją uszczelniacza warto sfazować krawędzie płyt betonowych.

Fazowanie zmniejsza ryzyko wykruszania, poprawia trwałość naprawy i wydłuża żywotność całej dylatacji. To etap, który bywa pomijany, choć w codziennej eksploatacji ma ogromne znaczenie.

Błąd czwarty: zalewanie zniszczonych krawędzi elastycznym kitem

W wielu obiektach dylatacje są już mocno zdegradowane. Krawędzie płyt bywają obłupane, wyszczerbione i nieregularne, czasem po obu stronach szczeliny. W takiej sytuacji samo wypełnienie szerokiej przerwy elastycznym materiałem nie rozwiązuje problemu.

Po pierwsze, duża ilość kitu może ograniczyć pracę płyt betonowych. Po drugie, kit poliuretanowy nie jest materiałem przeznaczonym do odbudowy ubytków w posadzce. Ma inne parametry ścieralności niż beton i powinien służyć do uszczelniania, a nie do rekonstrukcji krawędzi.

Prawidłowe postępowanie polega na odtworzeniu krawędzi płyt betonowych. W praktyce dobrze sprawdzają się materiały kwarcowo-żywiczne, które szybko twardnieją, dobrze łączą się ze starym betonem, dają się profilować w stanie mokrym, a po utwardzeniu można je szlifować.

Dopiero po rekonstrukcji wykonuje się ponowne nacięcie szczeliny, fazowanie krawędzi, montaż sznura dylatacyjnego i uszczelnienie kitem poliuretanowym. Wtedy można mówić o rzeczywistym odtworzeniu dylatacji, a nie jedynie o zamaskowaniu usterki.

Dlaczego warto reagować wcześniej?

Prawidłowo wykonana renowacja dylatacji wpływa nie tylko na wygląd posadzki. Ogranicza ryzyko pęknięć, zabezpiecza krawędzie płyt, poprawia płynność przejazdu wózków i zmniejsza hałas w codziennej eksploatacji.

Ma to szczególne znaczenie w halach produkcyjnych, magazynach, sklepach wielkopowierzchniowych, biurach i innych obiektach, w których posadzka jest intensywnie użytkowana każdego dnia. Zaniedbane szczeliny dylatacyjne mogą szybko doprowadzić do poważniejszych uszkodzeń, a wtedy naprawa posadzki staje się droższa, bardziej czasochłonna i trudniejsza organizacyjnie.

Z perspektywy eksploatacyjnej najlepszym rozwiązaniem jest regularny przegląd, właściwa ocena stanu dylatacji i dobór technologii do skali uszkodzeń. Przy niewielkich pracach część firm może poradzić sobie samodzielnie, o ile dysponuje odpowiednim przygotowaniem. Przy zdegradowanych krawędziach, wcześniejszych błędnych naprawach lub dużych powierzchniach bezpieczniej skorzystać ze wsparcia specjalistycznej firmy posadzkarskiej.

Materiał został przygotowany przez Zaremba Posadzki, markę zajmującą się wykonawstwem, naprawami i doradztwem w zakresie posadzek przemysłowych. Publikacja ma charakter edukacyjny, a jej celem jest wsparcie osób odpowiedzialnych za utrzymanie techniczne obiektów w podejmowaniu właściwych decyzji dotyczących napraw dylatacji.