Ruch Autonomii Śląska uważa, że region raciborsko-rybnicko-wodzisławski powinien dążyć do otworzenia metropolii

22.01 (piątek) odbyła się w zabytkowej kopalni Ignacy konferencja o planowaniu przestrzennym i smogu zorganizowana przez rybnicki RAŚ we współpracy z Zabytkową Kopalnią Ignacy i inicjatywą Dworzec na Paruszowcu. Jest to już II edycja cyklu „Metropolia szansą dla Subregionu Zachodniego” w ramach którego autonomiści chcą zabiegać o zmianę ustawy metropolitalnej, w taki sposób, aby mogły z niej skorzystać miejscowości byłego Rybnickiego Okręgu Węglowego. 

Działania RAŚ zyskały poparcie samorządów – Rybnika, Wodzisławia Śląskiego, Raciborza, Świerklan, Godowa, Czerwionki-Leszczyn, Pszowa, Radlina, Rydułtów, Marklowic, Świerklan, Lysek oraz powiatów rybnickiego i wodzisławskiego. Ponadto pojawili się przedstawiciele samorządów, które nie udzieliły patronatu. Podczas poprzedniej edycji dyskutowano o rozwiązaniu problemów transportowych policentrycznej aglomeracji rybnickiej. Tym razem wilczą część poświęcono problemowi smogu. 

Konferencję otworzył prelekcją o ustawie metropolitalnej Bartłomiej Bobula, który zainicjował starania o zmianę ustawy i zorganizował konferencję. Wskazał na to, że wiele aglomeracji o niższej niż ROW liczbie ludności i gęstości zaludnienia jest w stanie utworzyć związki metropolitalne. Kluczowa jest tu kwestia siedziby sejmiku bądź wojewody niezbędna do starania się o związek metropolitalny. Niestety żadne miasto subregionu nie spełnia tego warunku. Prelegent zaznaczył ponadto, że fakt policentryczności, brak wspólnej i konsekwentnej polityki w wielu dziedzinach oraz brak woli do dobrowolnej współpracy są wystarczającymi argumentami, aby utworzyć w Rybniku obszar metropolitalny. 

Następnie ze swoimi referatami wystąpili Andrzej Baksik i Katarzyna Łabarzewska z urzędu marszałkowskiego w Katowicach, którzy w swoim wystąpieniu przedstawili plan zagospodarowania przestrzennego dla subregionu rybnickiego, z którego wynikało, że rośnie liczba powiązań funkcjonalnych między miejscowościami aglomeracji rybnickiej, co skutkuje pojawianiem się nowych wyzwań. 

Watek powiązań funkcjonalnych rozwinął w swojej prezentacji Janusz Orzeł z urzędu miasta Rybnika, który wskazał na umiejscowienie Rybnika w obszarze węzłowym głównych europejskich korytarzy transportowych Kijów – Madryt oraz Sztokholm/Helsinki – Ateny. Rybnik jest częścią „wielowierzchołkowego układu” konurbacji śląsko-dąbrowskiej, aglomeracji częstochowskiej, krakowskiej i ostrawskiej, stąd potrzeba intensyfikacja działań. Na metropoliach miałaby zatem spoczywać rola ośrodka, który oddziałuje na mniejsze miejscowości. 

Nadszedł czas na prezentację Janusza Piechoczka i Emila Nagalewskiego z CRIS, którzy zajęli się rolą planowania przestrzennego w ograniczeniu ilości smogu. Przedstawiono szereg wyliczeń z których wynikało m.in., że niezbędna jest współpraca gmin w kwestii przeciwdziałania niskiej emisji, która w głównej mierze miała pochodzić ze spalania śmieci, bądź niskiej jakości opału. 

Janusz Wita, radny sejmiku oraz część samorządowców w ramach toku dyskusji opowiedziała się za uregulowaniem tej kwestii przez wyższą instancję, na przykład związek metropolitalny. Kluczem miałaby być zasada pomocniczości – wsparcie ośrodków, które same nie potrafią się uporać z częścią swoich zadań.  

Całość zakończyło wystąpienie Wojciecha Orlińskiego z DURŚ, który wygłosił prelekcję o tym, jak rozwiązać problemy smogu na przedmieściach na przykładzie rybnickich dzielnic – Niewiadomia i Niedobczyc. 

W drugiej, otwartej części spotkania żywiołowa dyskusja prowadzona była głównie na temat smogu, a co z tym związane termomodernizacji, sytuacji branży elektrociepłowniczej oraz trudności, jakie stwarza brak współpracy między gminami. 

Wnioskiem końcowym była propozycja Bartłomieja Bobuli owystosowanie listu otwartego do Parlamentu RP o zmianę ustawy metropolitalnej w celu umożliwienia subregionowi rybnickiemu wspólnego rozwiązania problemów, które go dotyczą.