Od dziś, 17.11., można zastrzec PESEL. Ciężar dowodu spocznie na bankach

Startuje I etap nowego rozwiązania poprawiającego bezpieczeństwo danych obywateli

17 listopada rozpoczynamy proces, którego celem jest pełne wdrożenie zabezpieczenia naszych danych przed ewentualnymi konsekwencjami kradzieży tożsamości. - Instytucje finansowe, notariusze i sądy będą mogły rozpocząć proces integracji z systemem i czas na wdrożenie nowego rozwiązania mają do 1 czerwca 2024 r. Wtedy to ustawa będzie obowiązywała w pełni, tzn. obywatele, którzy będą mieli zastrzeżony PESEL, a padną ofiarą oszustów i na skradzione im dane np. ktoś wyłudzi kredyt, nie będą musieli takiego kredytu spłacać – wyjaśniał podczas konferencji minister cyfryzacji Janusz Cieszyński.

Od 1 czerwca 2024 r. wszystkie instytucje finansowe będą miały obowiązek sprawdzania tego rejestru przed udzieleniem pożyczki czy podpisaniem aktu notarialnego sprzedaży np. nieruchomości. - Nie możemy dłużej pozwalać na to, by ofiary oszustw ponosiły kolejne konsekwencje, tzn. musiały spłacać pożyczki zaciągnięte przez złodziei – tłumaczył szef resortu.

Obecnie to ofiara przestępstwa kradzieży tożsamości musi udowodnić, że to nie ona zaciągnęła zobowiązanie prawne lub finansowe. Nowe przepisy zdejmą ten obowiązek z pokrzywdzonych. W przypadku zaciągnięcia zobowiązania w trakcie obowiązywania zastrzeżenia PESEL, instytucja finansowa nie będzie miała możliwości domagania się zaspokojenia roszczeń, np. spłaty długu.

- Zachęcam do tego, żeby wpisać swój PESEL do rejestru już teraz – takie zastrzeżenie można cofnąć w każdej chwili. Obecnie możemy zrobić to szybko i wygodnie przez stronę gov.pl, a już wkrótce będzie także możliwość zastrzeżenia numeru PESEL w aplikacji mObywatel. Przypominam również, że skutki prawne ustawy będą dotyczyły zdarzeń, które wystąpią po 1 czerwca 2023 r., więc obecnie mówimy o pierwszym etapie wdrażania nowych przepisów – dodał minister.

Dane będą gromadzone w nowo utworzonym systemie, a zastrzeżenie i rezygnacja z niego będą odbywały się w czasie rzeczywistym.

Jak zastrzec numer PESEL?

- W urzędzie gminy

- Online – wejdź na stronę mobywatel.gov.pl
1. Wybierz sekcję Twoje dane, a następnie Rejestr Zastrzeżeń PESEL
2. Wybierz „Zastrzeż PESEL” lub „Cofnij zastrzeżenie”
3. Jeśli chcesz cofnąć zastrzeżenia,

Kto będzie zobowiązany do weryfikacji zastrzeżenia?

Banki/SKO
Firmy pożyczkowe
Firmy telekomunikacyjne
Notariusze
Sądy

Przykładowe czynności wymagające weryfikacji zastrzeżenia:

Pożyczki
Rachunek bankowy (konto)
Kredyt / pożyczka
Karta kredytowa
Leasing konsumencki
Wydanie duplikatu karty SIM
Sprzedaż nieruchomości

Co zyskujemy dzięki nowym przepisom?

- nikt nie zaciągnie zobowiązania finansowego, wykorzystując nasze dane
- ograniczenie konsekwencji dochodzenia roszczeń wobec osoby, której ukradziono tożsamość
- zmniejszenie liczby przestępstw z użyciem cudzej tożsamości
- ograniczenie strat wynikających z wyłudzeń