Dla kogo emerytura po zmarłym – kiedy przysługuje i jakie są terminy

Niezrealizowane świadczenie, czyli takie, do którego osoba zmarła była uprawniona, ale go nie pobierała lub nie zostało jej wypłacone. - Gdy ktoś zmarł w listopadzie, a ZUS nie wypłacił świadczenia za listopad tej osobie, ponieważ otrzymał informację o zgonie emeryta lub rencisty, to na wniosek rodziny może zostać wypłacone tzw. niezrealizowane świadczenie.

- Często klienci nas dopytują, czy takie świadczenie przysługują za cały miesiąc, czy tylko za te dni w miesiącu, przed zgonem, wówczas odpowiadamy, że świadczenie należy się za dany miesiąc, w którym nastąpił. Przykładowo, jeśli zgon nastąpił 5 listopada, a termin wypłaty emerytury lub renty ustalony był na 25 listopada, to bliskim należy się za listopad tzw. niezrealizowane świadczenie, oczywiście po spełnieniu warunków i złożeniu odpowiedniego wniosku do ZUS – tłumaczy Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim.

Złożony wniosek o emeryturę, ale jeszcze brak decyzji

Niezrealizowane świadczenie to również takie, o które zmarła osoba złożyła wniosek, ale nie otrzymała decyzji np. z powodu prowadzonego w ZUS postępowania. Również w przypadku, gdy osoba, która miała ustalone prawo do świadczenia i złożyła wniosek o ponowne ustalenie wysokości emerytury lub renty, jednak zmarła przed wydaniem decyzji, to należność przysługująca zmarłemu może być wypłacona w ramach niezrealizowanych świadczeń.

Wypłata świadczenia – dla kogo i jak je dostać?

Do wypłaty niezrealizowanego świadczenia ma prawo w pierwszej kolejności mąż, żona lub dzieci zmarłego – jeżeli prowadziły z nim gospodarstwo domowe. W drugiej kolejności są małżonkowie i dzieci, z którymi zmarły nie prowadził gospodarstwa domowego, a w trzeciej - inni członkowie rodziny uprawnieni do renty rodzinnej lub którzy utrzymywali zmarłą osobę. Do tego grona można zaliczyć, m.in. rodzeństwo i rodziców, w tym ojczyma, macochę, oraz osoby przysposabiające.

Do wniosku potrzebne są dodatkowe dokumenty

Aby otrzymać świadczenie należy złożyć wniosek ENS (dostępny we wszystkich placówkach ZUS i na stronie internetowej www.zus.pl). Ponadto trzeba przedstawić w ZUS kilka dokumentów. Pierwszym z nich jest odpis aktu zgonu, w przypadku małżeństwa lub posiadania dzieci – potrzebne są odpisy aktów urodzenia i zawarcia małżeństwa. Trzeba też przedstawić dowody potwierdzające prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego lub fakt przyczyniania się do utrzymywania osoby zmarłej.

Czas na złożenie wniosku

Wniosek o niezrealizowane świadczenie należy złożyć przed upływem 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której przysługiwało świadczenie. Po tym terminie roszczenia o wypłatę niezrealizowanych świadczeń wygasają. Termin ten wyjątkowo może być wydłużony, w sytuacji, w której został złożony wniosek o dalsze prowadzenie postępowania w tej sprawie.