Pierwsze ustalenia audytu w katowickiej dyrekcji Lasów Państwowych

Audyt koncentruje się na zagadnieniach prawno-finansowych, nie wkraczając w zakres prowadzenia gospodarki leśnej. Obejmuje m. in. badanie struktury zatrudnienia i wynagrodzeń, nabywania oraz zbywania nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, przedsięwzięć inwestycyjnych oraz wydatkowania przez jednostki Lasów Państwowych środków finansowych, w tym pochodzących z Funduszu Leśnego w czasie poprzednich rządów. Pierwsze ustalenia wskazują na szereg nieprawidłowości oraz niegospodarność w dysponowaniu środkami Funduszu Leśnego, co mogło mieć miejsce w celu osiągnięcia korzyści politycznych lub osobistych.

Wyniki audytu prowadzonego w Katowicach budzą wątpliwości w zakresie udzielania darowizn przez nadleśnictwa nadzorowane przez Dyrektora RDLP w Katowicach oraz brak celowości i niegospodarność, przejawiającą się nieracjonalnym wydatkowaniem znacznych środków finansowych pod pretekstem działań reprezentacyjnych i promocyjnych. Analiza dokumentacji wskazuje, że znacząca część tych środków wydatkowana była na terenie wybranych kilku okręgów wyborczych, nawet poza zasięgiem terytorialnym tutejszej Dyrekcji.

Zgodnie z obowiązującymi w Lasach Państwowych przepisami o gospodarce finansowej nadleśnictwa mogą przeznaczać część dodatniego wyniku finansowego na cele społecznie-użyteczne. Środki te służą do wspierania różnych lokalnych inicjatyw w zakresie pożytku publicznego. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych ustalono, że w latach 2021-2023 nadleśnictwa RDLP w Katowicach udzieliły większość darowizn (w kwocie niemal 1,9 miliona złotych) na rzecz podmiotów znajdujących się w okręgach wyborczych polityków startujących w wyborach parlamentarnych w roku 2023 z partii Suwerenna Polska lub kandydatów w wyborach samorządowych w roku 2024. W rezultacie, beneficjentami tych darowizn były organizacje i społeczności, za pośrednictwem których, jak należy przypuszczać, próbowano budować poparcie polityczne dla określonej grupy polityków. Ustalenia audytu wskazują, że na decyzję nadleśniczych o przekazywaniu darowizn znaczący wpływ wywierało ówczesne kierownictwo RDLP w Katowicach, dochodziło bowiem do przekazywania określonych sum konkretnemu, wskazanemu odgórnie adresatowi. Tego rodzaju sterowanie przyznawanymi darowiznami jawi się jako ingerencja w kompetencje nadleśniczych, mogąca służyć osiągnięciu korzyści politycznych czy osobistych. Natomiast sam stwierdzony w trakcie audytu mechanizm sugeruje, że środki Funduszu leśnego wspierały kampanię wyborczą konkretnej formacji politycznej.

- W związku ze stwierdzonymi wątpliwościami złożyliśmy do prokuratury pierwsze zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa. Czynności podejmowane przez osoby zajmujące kierownicze stanowiska w Lasach Państwowych muszą być wykonywane wyłącznie w zgodzie z interesem publicznym i w oderwaniu od jakichkolwiek względów politycznych, religijnych, światopoglądowych, a tym bardziej osobistych - mówi Robert Pabian (na zdj.), dyrektor RDLP w Katowicach.

Wiele wątpliwości budzi również wydatkowanie znacznych środków Funduszu leśnego m. in. na funkcjonowanie tzw. Leśnej Asysty Honorowej RDLP w Katowicach w kwocie blisko 0,8 miliona złotych, nabycie nowych mundurów bez podstawy prawnej, czy też umowy promocyjne zawierane z mediami i podmiotami zewnętrznymi w kwocie około 3 milionów złotych. Znacząca część środków trafiła do mediów związanych ze środowiskiem Zjednoczonej Prawicy i mogła służyć promowaniu środowiska politycznego Suwerennej Polski oraz, w bezpośredni sposób, byłego dyrektora generalnego Lasów Państwowych - Józefa Kubicy i innych polityków partii Zbigniewa Ziobry.

- Nasze zastrzeżenia budzi skala i zasadność finansowania wydarzeń promocyjnych i współpracy medialnej ze środków Funduszu Leśnego. Znamienite, że w roku wyborów parlamentarnych znacząco wzrosły wydatki Lasów Państwowych na szeroko, a często fikcyjnie pojętą promocję - zauważa Robert Pabian, Dyrektor RDLP w Katowicach. - Dlatego z własnej inicjatywy poddaliśmy się audytowi. Musimy i chcemy rozliczyć się z budzącego wiele zastrzeżeń sposobu zarządzania naszą organizacją w ostatnich latach. To jedyna droga do odbudowy zaufania społecznego i uniknięcia wystąpienia podobnych sytuacji w przyszłości. Tym bardziej, że jeśli podejrzenia się potwierdzą, winę za tę sytuację ponosi wąska grupa polityków, również w leśnych mundurach, a cierpi wizerunek ponad 25 tysięcy leśników z pasją i oddaniem wykonujących swoją pracę.

Audyt potrwa do końca bieżącego roku. RDLP w Katowicach będzie informować o kolejnych ustaleniach w zakresie poszczególnych kontrolowanych obszarów. Ostateczna ocena stwierdzonych w czasie audytu wątpliwości należeć będzie do właściwych służb i sądów powszechnych, których decyzje również będziemy publikować.