Uwaga! BLIK i oszustwa z wykorzystaniem sztucznej inteligencji

Zanim podasz kod, przeczytaj…

W ostatnich miesiącach w całym kraju odnotowano przypadki oszustw z wykorzystaniem kodów BLIK oraz sztucznej inteligencji (AI), które doprowadziły do utraty znacznych kwot pieniędzy przez obywateli. Przestępcy działają coraz sprytniej podszywają się m.in. pod członków rodziny, znajomych, pracowników banków, a nawet funkcjonariuszy Policji, wykorzystując technologię i emocje, by wzbudzić zaufanie i nakłonić do wykonania przelewu lub podania kodu BLIK. Co więcej, sztuczna inteligencja umożliwia dziś tworzenie realistycznych imitacji głosu (tzw. deepfake), przez co rozmowa z „córką”, „wnukiem” czy „pracownikiem banku” może być całkowicie realna. Policja zwraca szczególną uwagę na ten problem, ponieważ liczba zgłoszeń tego typu przestępstw stale rośnie, a metody działania oszustów są coraz trudniejsze do rozpoznania. Oszustw internetowych przez pierwsze półrocze 2025 roku odnotowano prawie 52 tysiące.

Jak działają oszuści?

Najczęściej kontaktują się przez komunikatory, media społecznościowe lub telefon. Podszywając się pod znajomą osobę, proszą o szybki przelew BLIK, tłumacząc się nagłą sytuacją. Często wywierają na swoim rozmówcy działanie presją czasu, tzw. działaniem tu i teraz! Coraz częściej wykorzystują też sztuczną inteligencję do tworzenia fałszywych nagrań głosowych lub wideo, które trudno odróżnić od autentycznych. W innym wariancie podszywają się pod pracowników banku, informując o rzekomych problemach z kontem i nakłaniają do wykonania transakcji lub przekazania danych logowania.

Jak się chronić?

• zanim przelejesz pieniądze – zadzwoń (rozłącz się skutecznie – na telefonie komórkowym naciśnij czerwoną słuchawkę. W przypadku telefonu stacjonarnego odłóż słuchawkę. Jeśli masz wątpliwości, czy linia się rozłączyła, odczekaj 30 sekund lub skorzystaj z innego telefonu lub wybierz numer z kontaktów zapisanych w telefonie, nie wybieraj numeru z ostatnich połączeń) lub napisz innym kanałem do osoby, która prosi o pomoc i potwierdź jej tożsamość; Nie wdawaj się w dyskusję – jeśli rozmowa budzi Twój niepokój, powiedz spokojnie: „Nie rozmawiam przez telefon o takich sprawach” lub w ogóle nie odpowiadaj;
•  ustal z bliskimi HASŁO KLUCZ, tzw. „hasło rodzinne” takie, które tylko Wy będziecie znali -  tego typu „zabezpieczenie” pozwoli potwierdzić, że to oni się z Tobą kontaktują, a w sytuacji kryzysowej w szybki i prosty sposób zweryfikujesz tożsamość rozmówcy;
• jeżeli dzwoni do Ciebie pracownik banku i mówi, że wykryto podejrzaną aktywność na koncie i prosi o potwierdzenie transakcji kodem BLIK, jak najszybciej rozłącz się i zadzwoń na infolinię banku ( numer zarejestrowany w dokumentach lub na stronie banku).  Nie korzystaj z numerów telefonów przesłanych w wiadomościach;
• ustaw limity dzienne i powiadomienia push – dzięki temu szybciej zauważysz nieautoryzowana próbę płatności; 
• nie podawaj danych logowania do bankowości internetowej i nie udostępniaj kodów BLIK nikomu - przekazując dane, trafiają do przestępców, którzy logują się i wysyłają dyspozycję;
• zwracaj uwagę na nietypowy język, błędy w wiadomości – to często sygnały ostrzegawcze;
• nie instaluj aplikacji ani nie klikaj w linki przesyłane w wiadomościach – aplikację pobieraj tylko z zaufanych sklepów ( App Store, Google Play);
• dbaj o bezpieczeństwo swojego telefonu- aktualizuj system i aplikacje oraz używaj legalnego programu antywirusowego;
• zblokuj PESEL m.in. korzystając z aplikacji mObywatel. 

Jeżeli zostałeś oszukany

Natychmiast skontaktuj się z bankiem, aby zablokować transakcję lub dostęp do konta. Zgłoś sprawę na Policję. Warto również zabezpieczyć zrzuty ekranu i wiadomości, które mogą pomóc w ustaleniu sprawców.

Pamiętaj! Każdy może stać się celem cyberprzestępców. Zachowanie czujności, weryfikowanie kontaktów i ostrożne korzystanie z nowych technologii to najskuteczniejszy sposób ochrony przed oszustami wykorzystującymi BLIK i sztuczną inteligencję. Policja, ani żaden urzędnik nigdy nie prosi o przekazanie kodu BLIK, danych do logowania czy instalowanie dodatkowych aplikacji. Zachowaj czujność - jedna chwila nieuwagi może kosztować utratę oszczędności.