Papier ważniejszy niż życie? Bezdomni odsyłani z ogrzewalni

– Siedzisz teraz w domu? Masz ciepło? Nie trzęsiesz się z zimna? W Wodzisławiu Śląskim niestety nie wszyscy mają ten komfort – pisze radny w mediach społecznościowych, wskazując, że osoby próbujące dostać się do ogrzewalni spotykają się z odmową. Powodem ma być brak miejsc lub konieczność okazania bliżej nieokreślonego „papieru z MOPS”.

Dokument, którego nie ma

Problem polega na tym, że żaden obowiązujący przepis nie wymaga posiadania takiego dokumentu, a Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej nie wydaje żadnych zaświadczeń, które mogłyby spełniać ten warunek. W praktyce oznacza to sytuację absurdalną i zarazem dramatyczną: osoba stojąca na mrozie słyszy, że nie może wejść do ogrzewalni, ponieważ nie spełnia wymogu, którego spełnić się nie da.

To nie jest kwestia formalnej nieścisłości ani drobnego błędu organizacyjnego. W realnych warunkach zimowych oznacza to bezpośrednie zagrożenie zdrowia, a w skrajnych przypadkach – życia. Wychłodzenie organizmu może nastąpić bardzo szybko, szczególnie u osób osłabionych, chorych lub przebywających przez dłuższy czas na zewnątrz.

Ogrzewalnia to nie przywilej

Zimą ogrzewalnia nie powinna być traktowana jako świadczenie uznaniowe czy forma pomocy dostępna „pod pewnymi warunkami”. To elementarne zabezpieczenie przed skutkami mrozu, którego celem jest ochrona życia i zdrowia. W ocenie radnego, jeżeli w mieście brakuje jasnych zasad funkcjonowania takich miejsc, skutecznego nadzoru lub dopuszcza się bezduszne interpretowanie procedur, odpowiedzialność spoczywa na władzach samorządowych, a nie na osobach w kryzysie bezdomności.

– Papier nie ogrzewa, a procedury nie mogą być ważniejsze niż człowiek – podkreśla Alan Szatyło.

Interpelacja do władz miasta

Radny zapowiedział złożenie interpelacji w tej sprawie, domagając się wyjaśnień oraz jednoznacznych zasad, które zagwarantują dostęp do ogrzewalni każdej osobie potrzebującej, szczególnie w czasie niskich temperatur. Jego zdaniem miasto ma obowiązek zapewnić minimum bezpieczeństwa wszystkim mieszkańcom, niezależnie od ich sytuacji życiowej.

Sprawa dotyka fundamentalnych kwestii: prawa do godności, bezpieczeństwa i ochrony życia. W mroźne noce to właśnie dostęp do ciepłego miejsca może decydować o tym, czy ktoś przeżyje kolejną dobę. Wodzisław Śląski, jak każde miasto, ponosi odpowiedzialność za najsłabszych – także wtedy, gdy nie mają adresu, dokumentów ani formalnego statusu.

Interpelacja radnego poniżej (pisownia oryginalna)

Szanowny Panie Prezydencie,

Na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym składam interpelację w sprawie funkcjonowania ogrzewalni dla osób bezdomnych na terenie miasta Wodzisławia Śląskiego, w szczególności zasad przyjmowania osób w okresie zimowym.

Zimą ogrzewalnia pełni rolę podstawowego zabezpieczenia życia i zdrowia osób w kryzysie bezdomności. Dla wielu z nich jest to jedyne miejsce, w którym mogą znaleźć schronienie przed mrozem. W takich warunkach wszelkie niejasności, bariery formalne lub dowolność interpretacyjna mogą prowadzić do realnego zagrożenia zdrowia, a w skrajnych przypadkach życia.

Do mojej wiadomości docierają relacje, z których wynika, że osoby próbujące skorzystać z ogrzewalni spotykają się z odmową przyjęcia, mimo niskich temperatur. Jako powody wskazywane są m.in. „brak miejsc” lub brak bliżej nieokreślonego „skierowania” bądź „papieru z MOPS”. Jednocześnie analiza dokumentów regulujących funkcjonowanie ogrzewalni – Specyfikacji Warunków Zamówienia, Szczegółowego opisu przedmiotu zamówienia oraz projektowanych postanowień umowy – nie wskazuje, aby posiadanie takiego dokumentu było warunkiem skorzystania z ogrzewalni. Z informacji dostępnych publicznie wynika również, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej nie wydaje dokumentów, które mogłyby pełnić rolę takiego „skierowania”.

Sytuacja, w której osoba w kryzysie bezdomności jest odsyłana z powodu braku dokumentu, którego nie ma możliwości uzyskania, budzi poważne wątpliwości co do prawidłowości funkcjonowania systemu pomocy w okresie zimowym. Pomoc społeczna nie może opierać się na barierach, które w praktyce wykluczają osoby najbardziej potrzebujące.

W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy skorzystanie z ogrzewalni w Wodzisławiu Śląskim jest w jakikolwiek sposób uzależnione od posiadania skierowania, zaświadczenia lub innego dokumentu wydawanego przez MOPS, a jeżeli tak, to na jakiej podstawie prawnej?
2. Czy Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej wydaje dokumenty uprawniające do skorzystania z ogrzewalni, a jeżeli nie – skąd w praktyce pojawiają się informacje o konieczności ich posiadania?
3. Czy wykonawca obsługujący ogrzewalnię został upoważniony do weryfikowania posiadania przez osoby bezdomne jakichkolwiek dokumentów warunkujących przyjęcie do placówki?
4. Czy zdarzały się przypadki odmowy przyjęcia do ogrzewalni z powodu „braku miejsc” przy liczbie osób znacznie niższej niż maksymalna dopuszczalna wynikająca z umowy i obowiązujących standardów?
5. W jaki sposób miasto sprawuje bieżący nadzór nad praktyką przyjmowania osób do ogrzewalni, szczególnie w okresie niskich temperatur?
6. Jakie działania zostaną podjęte w celu jednoznacznego uregulowania i zakomunikowania zasad przyjmowania osób do ogrzewalni, tak aby żadna osoba w potrzebie nie była odsyłana z powodu niejasnych lub nieuprawnionych wymogów formalnych?

Z uwagi na charakter sprawy, dotyczącej bezpośrednio bezpieczeństwa, zdrowia i życia osób w kryzysie bezdomności, proszę o potraktowanie interpelacji z należytą uwagą i udzielenie odpowiedzi w ustawowym terminie.

Do tematu wrócimy po otrzymaniu odpowiedzi przez radnego.