Specjalistyczny Ośrodek Wsparcia w Wodzisławiu Śląskim w nowej odsłonie. Jubileusz z dobrymi wiadomościami i ważnymi pytaniami

Choć o Specjalistycznym Ośrodku Wsparcia najczęściej słyszy się w kontekście dramatycznych wydarzeń, w codzienności jest to miejsce systematycznej, intensywnej i często niewidocznej pracy. Przez 20 lat funkcjonowania ośrodek udzielił pomocy tysiącom osób – mieszkańcom powiatu wodzisławskiego, osobom z innych regionów kraju, a także cudzoziemcom, którzy znaleźli się w sytuacji przemocy i zagrożenia.

Remont części hostelowej i poprawa standardów

Ostatnie miesiące przyniosły zauważalne zmiany w funkcjonowaniu ośrodka. Dzięki środkom przekazanym przez Wojewodę Śląskiego przeprowadzono remont części hostelowej, odświeżono pomieszczenia oraz doposażono je w nowe meble i sprzęt. Inwestycja ta bezpośrednio wpłynęła na komfort pobytu oraz poczucie bezpieczeństwa osób korzystających z hostelu.

Po zakończeniu prac placówkę odwiedził starosta wodzisławski Leszek Bizoń, który spotkał się z dyrektor SOW Celiną Uherek-Biernat. Rozmowy dotyczyły zarówno efektów remontu, jak i bieżącej działalności ośrodka, ze szczególnym uwzględnieniem codziennej pracy z osobami doznającymi przemocy domowej.

Całodobowa pomoc i bezpieczny hostel

Specjalistyczny Ośrodek Wsparcia w Wodzisławiu Śląskim działa w trybie całodobowym. Zapewnia interwencję kryzysową, poradnictwo specjalistyczne oraz prowadzi hostel, który dla wielu osób staje się pierwszym bezpiecznym miejscem po opuszczeniu domu.

Hostel dysponuje 14 miejscami. W 2025 roku skorzystały z niego 42 osoby, w tym 20 dzieci. Spośród nich 15 osób pochodziło z powiatu wodzisławskiego. Rok wcześniej liczba ta była wyższa – 52 osoby, w tym 29 dzieci, z czego 22 były mieszkańcami powiatu. Pobyt w hostelu może trwać do trzech miesięcy, z możliwością przedłużenia w uzasadnionych przypadkach.

Spadek liczby pobytów całodobowych nie oznacza jednak zmniejszenia skali zjawiska przemocy domowej. Jak podkreślają pracownicy ośrodka, jest on w dużej mierze efektem skuteczniejszego egzekwowania przez wymiar sprawiedliwości nakazów opuszczenia mieszkania przez osoby podejrzewane o stosowanie przemocy.

Rosnąca liczba konsultacji dla mieszkańców powiatu

Oprócz funkcji hostelowej, SOW prowadzi intensywną działalność konsultacyjną. W 2025 roku udzielono 704 konsultacji, podczas gdy w 2024 roku było ich 780. Na uwagę zasługuje jednak inny, istotny trend – wyraźny wzrost liczby konsultacji udzielanych mieszkańcom powiatu wodzisławskiego.

W 2025 roku było to 531 konsultacji, wobec 469 rok wcześniej. Dane te pokazują, że potrzeba specjalistycznego wsparcia w lokalnej społeczności nie maleje, a ośrodek pozostaje kluczowym miejscem pierwszego kontaktu dla osób znajdujących się w sytuacji kryzysowej.

Kompleksowe podejście do problemu przemocy

Działalność Specjalistycznego Ośrodka Wsparcia nie ogranicza się wyłącznie do pomocy osobom pokrzywdzonym. Placówka realizuje również programy terapeutyczno-korekcyjne skierowane do sprawców przemocy domowej. Choć jest to obszar rzadziej obecny w debacie publicznej, stanowi on istotny element systemu przeciwdziałania przemocy i ma na celu przerwanie jej powtarzalnego mechanizmu.

Finansowanie jako największe wyzwanie

Jubileuszowy rok to także moment na rozmowę o problemach, które decydują o stabilności funkcjonowania ośrodka. Obecnie największym wyzwaniem nie są warunki lokalowe, choć w przyszłości konieczne będzie dostosowanie łazienek do potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami, lecz bieżące finansowanie działalności.

Według szacunków w 2026 roku do pełnego zabezpieczenia funkcjonowania SOW brakuje około 477 tys. zł. Niedoszacowanie dotacji wpływa bezpośrednio na sytuację kadrową – ośrodek potrzebuje wykwalifikowanych specjalistów, a utrzymanie ich przy obecnym poziomie finansowania staje się coraz trudniejsze. W efekcie część pracowników łączy kilka funkcji, w tym także terapeutyczne, co zwiększa obciążenie zespołu.

Realne ryzyko, a nie straszenie zamknięciem

Przy obecnym poziomie środków, zgodnie z planem finansowym, funkcjonowanie ośrodka może być zabezpieczone jedynie do połowy roku. Przy ostrożnych założeniach byłby to czerwiec, a przy uwzględnieniu zobowiązań pracowniczych – nawet kwiecień. Władze powiatu podkreślają jednak, że nie jest to próba straszenia zamknięciem placówki, lecz uczciwe wskazanie realnego ryzyka wynikającego z mechanizmu finansowania.

Co istotne, mimo że Powiat Wodzisławski prowadzi ośrodek, nie może dofinansować jego działalności z własnego budżetu. Jest to bowiem zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej, które zgodnie z przepisami powinno być w całości finansowane ze środków rządowych.

Placówka o znaczeniu ponadlokalnym

W skali kraju funkcjonuje zaledwie 38 specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy domowej. W województwie śląskim są tylko trzy – w Wodzisławiu Śląskim, Chorzowie i Świętochłowicach. Wodzisławski ośrodek jest jedynym w regionie prowadzonym przez samorząd powiatowy.

To dodatkowo podkreśla jego znaczenie oraz potrzebę zapewnienia stabilnych warunków dalszego funkcjonowania.

Jubileusz z myślą o przyszłości

Dwadzieścia lat działalności Specjalistycznego Ośrodka Wsparcia w Wodzisławiu Śląskim to historia tysięcy interwencji, rozmów i decyzji, które realnie zmieniały ludzkie życie. Dziś ośrodek jest odnowiony, doposażony i merytorycznie przygotowany na kolejne lata pracy.

Pozostaje mieć nadzieję, że jubileuszowy cykl będzie opowieścią o dalszym rozwoju i stabilizacji, a nie o walce o przetrwanie instytucji, która od dwóch dekad niesie pomoc tam, gdzie jest ona najbardziej potrzebna.