Przez Wodzisław biegła Droga Królewska. TMZW chce ją na nowo zaznaczyć w przestrzeni miasta

Inicjatywa jest bezpośrednim efektem badań historycznych opublikowanych w 2025 roku. Ich wyniki rzuciły nowe światło na znaczenie Wodzisławia Śląskiego w dawnym systemie komunikacyjnym Europy Środkowej.

Odkrycie potwierdzone źródłami

Kluczowym elementem badań było odnalezienie przez Piotra Hojkę bezpośredniej wzmianki o „Via regia”, czyli Drodze Królewskiej, w protokole wizytacyjnym z 1652 roku. To właśnie ten dokument pozwolił jednoznacznie potwierdzić historyczny przebieg traktu przez teren dzisiejszego Wodzisławia Śląskiego.

Analiza dostępnych źródeł wskazuje, że droga prowadziła w osi obecnej ulicy Pszowskiej, dawniej określanej jako droga raciborska, a następnie kierowała się w stronę dzisiejszej ulicy Księżnej Konstancji.

Odkrycie ma szczególną wartość dla lokalnej historii. Jak podkreślają członkowie Towarzystwa Miłośników Ziemi Wodzisławskiej, Via Regia jest najstarszą zachowaną w źródłach historycznych nazwą wodzisławskiej ulicy. To wyjątkowe świadectwo wielowiekowych dziejów miasta oraz jego znaczenia na mapie średniowiecznej Europy.

Jeden z najważniejszych szlaków Europy

Via Regia, czyli Droga Królewska, należała do najważniejszych średniowiecznych traktów handlowych i komunikacyjnych. Przez stulecia łączyła liczne ośrodki Europy Zachodniej i Środkowej, umożliwiając rozwój handlu, wymianę kulturową oraz kontakty polityczne pomiędzy regionami.

Szlak prowadził między innymi przez tereny Czech i Śląska w kierunku Krakowa, a następnie dalej na Ruś. Korzystali z niego kupcy, podróżnicy, urzędnicy oraz władcy przemieszczający się pomiędzy ważnymi ośrodkami politycznymi i gospodarczymi.

Fakt, że trasa przebiegała przez Wodzisław Śląski, potwierdza znaczenie miasta w dawnych wiekach. Jednocześnie wskazuje, że miejscowość była częścią rozległej sieci powiązań gospodarczych i komunikacyjnych, które miały wpływ na rozwój całego regionu.

Kamień milowy i historyczny bruk

W skierowanym do władz miasta piśmie Towarzystwo Miłośników Ziemi Wodzisławskiej przedstawiło propozycję stworzenia trwałego oznaczenia przebiegu Via Regia w przestrzeni miejskiej.

Jednym z rozważanych rozwiązań jest ustawienie kamiennego słupa lub kamienia milowego wykonanego z piaskowca bądź innego materiału nawiązującego do lokalnych tradycji budowlanych. Zdaniem autorów projektu odpowiednim miejscem dla takiego obiektu byłby rejon ulicy Pszowskiej lub inna lokalizacja bezpośrednio związana z historycznym przebiegiem dawnego traktu.

Pomysł zakłada również wykonanie niewielkiego fragmentu historycznego bruku, który mógłby zostać ułożony z kamieni pochodzących z dawnych wodzisławskich ulic. Takie rozwiązanie pozwoliłoby w atrakcyjny sposób połączyć funkcję edukacyjną z estetycznym zagospodarowaniem przestrzeni publicznej.

W dalszej perspektywie podobne oznaczenia mogłyby pojawić się również w innych częściach miasta związanych z przebiegiem Via Regia, między innymi w rejonie Kokoszyc czy Jedłownika Szybu.

Historia widoczna w przestrzeni miasta

Autorzy inicjatywy zwracają uwagę, że w wielu europejskich miastach historyczne szlaki komunikacyjne są odpowiednio oznaczane i stają się ważnym elementem miejskiej przestrzeni. Takie rozwiązania nie tylko przypominają o lokalnym dziedzictwie, ale również pełnią funkcję edukacyjną, turystyczną i promocyjną.

Według Towarzystwa Miłośników Ziemi Wodzisławskiej oznaczenie Via Regia mogłoby stać się jednym z najbardziej charakterystycznych elementów historycznej tożsamości Wodzisławia Śląskiego. Byłoby to nie tylko upamiętnienie ważnego fragmentu dziejów miasta, lecz także nowa atrakcja dla odwiedzających oraz interesujący punkt na trasie lokalnych spacerów historycznych.

Towarzystwo deklaruje współpracę

TMZW zadeklarowało gotowość do aktywnego udziału w realizacji przedsięwzięcia. Stowarzyszenie oferuje wsparcie przy opracowaniu szczegółowej koncepcji projektu, przygotowaniu materiałów historycznych oraz konsultacjach dotyczących lokalizacji i formy przyszłych oznaczeń.

Pomysłodawcy liczą, że inicjatywa spotka się z zainteresowaniem władz miasta. Jeśli projekt doczeka się realizacji, Via Regia – najstarsza źródłowo poświadczona nazwa wodzisławskiej ulicy – mogłaby po kilkuset latach ponownie zaistnieć w przestrzeni publicznej jako symbol bogatej historii Wodzisławia Śląskiego i jego miejsca na mapie dawnych europejskich szlaków handlowych.