Izotop 2026. Ćwiczenia służb na lotnisku w Katowicach-Pyrzowicach

10 czerwca 2026 r. na terenie Międzynarodowego Portu Lotniczego Katowice w Pyrzowicach przeprowadzono drugą edycję ćwiczeń „Izotop 2026”. Przedsięwzięcie zostało przygotowane przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w Katowicach-Pyrzowicach.

Scenariusz ćwiczeń zakładał awaryjne lądowanie samolotu transportującego radioizotop F-18, wykorzystywany w diagnostyce i leczeniu onkologicznym. W wyniku awarii klap maszyna nie zdołała wyhamować, wypadła z pasa startowego i stanęła w płomieniach. Sześcioosobowa załoga samodzielnie opuściła pokład, jednak na pokładzie pozostała przesyłka zawierająca radioizotop. Jej rozszczelnienie doprowadziło do powstania zagrożenia radiacyjnego dla załogi, statku powietrznego oraz jego otoczenia.

Ćwiczenia rozpoczęły się odprawą uczestników. Po powitaniu przez Zastępcę Komendanta Placówki Straży Granicznej w Katowicach-Pyrzowicach ppłk. SG Grzegorza Dąbka, funkcjonariusze Zespołu Kontroli Specjalistycznych – mł. chor. SG Łukasz Janik oraz sierż. SG Bartosz Leśny – przedstawili cele i założenia szkolenia. Omówiono również aspekty prawne związane z prowadzeniem kontroli radiometrycznych oraz postępowaniem w przypadku incydentów radiacyjnych.

Praktyczna część ćwiczeń została przeprowadzona z wykorzystaniem wycofanego z eksploatacji samolotu An-26. Kluczową rolę odegrali funkcjonariusze-radiometryści pełniący służbę w PSG w Katowicach-Pyrzowicach, którzy wykonywali pomiary promieniowania, wyznaczali strefy bezpieczeństwa oraz monitorowali poziom skażenia osób poszkodowanych na kolejnych etapach działań ratowniczych, w tym po przeprowadzeniu dekontaminacji.

Szkolenie dało również możliwość przećwiczyć procedury wymiany informacji pomiędzy służbami oraz przekazywania danych do Państwowej Agencji Atomistyki i Państwowej Straży Pożarnej za pośrednictwem sztabu kryzysowego. Poszczególne warianty ćwiczeń realizowano dwukrotnie, stopniując poziom trudności i dostosowując metody współdziałania do zmieniającej się sytuacji.

W szkoleniu uczestniczyli funkcjonariusze PSG w Katowicach-Pyrzowicach, strażacy Lotniskowej Służby Ratowniczo-Gaśniczej, funkcjonariusze Służby Ochrony Lotniska oraz przedstawiciele służb operacyjnych i medycznych. Nowym elementem tegorocznej edycji był udział około 40 studentów Śląskiego Uniwersytetu Medycznego kierunku Ratownictwo Medyczne, którzy wcielili się w rolę poszkodowanych oraz wspierali działania ratownicze.

Lotniskowa Służba Ratowniczo-Gaśnicza przeprowadziła pełen zakres działań przewidzianych dla zdarzenia lotniczego, obejmujących gaszenie pożaru, organizację stref bezpieczeństwa, dekontaminację oraz udzielanie pomocy medycznej. W działaniach wykorzystano specjalistyczne namioty do dekontaminacji i zabezpieczenia medycznego, podobnie jak miałoby to miejsce podczas rzeczywistego incydentu.

Do obserwacji ćwiczeń zaproszono specjalistów Państwowej Straży Pożarnej, w tym dowódców jednostek ratowniczo-gaśniczych specjalizujących się w ratownictwie chemiczno-ekologicznym z Bielska-Białej, Gliwic, Częstochowy i Katowic-Piotrowic, a także przedstawicieli Komendy Wojewódzkiej PSP w Katowicach oraz Komendy Powiatowej PSP w Tarnowskich Górach.

Ćwiczenia pozwoliły na doskonalenie współpracy pomiędzy Strażą Graniczną a służbami funkcjonującymi na terenie portu lotniczego. Były również okazją do praktycznego wykorzystania sprzętu radiometrycznego oraz środków ochrony indywidualnej pozostających na wyposażeniu Straży Granicznej i innych formacji.

Na zakończenie uczestnicy ćwiczenia oraz obserwatorzy wymienili się uwagami i doświadczeniami, dzięki czemu możliwe będzie doskonalenie procedur współdziałania i przygotowania do reagowania na potencjalne sytuacje kryzysowe.

Ćwiczenia „Izotop” na stałe wpisały się do harmonogramu działań Grupy Bezpieczeństwa Lotów Placówki Straży Granicznej w Katowicach-Pyrzowicach i będą kontynuowane w kolejnych latach.