Ponad 300 tysięcy osób pobiera rentę socjalną. ZUS przypomina o zasadach

- W 2025 roku ZUS wypłacał, co miesiąc renty socjalne dla 300,9 tys. osób (w 2024 - 297 tys.) w całej Polsce. Najwięcej rent w minionym roku było wypłacanych w województwach: mazowieckim 35,3 tys., śląskim 30,9 tys. i w Wielkopolsce 25,6 tys. – informuje Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim. 

Renta socjalna nie jest wypłacana z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, lecz z budżetu państwa. Od 1 marca wysokość renty socjalnej to 1 978,49 zł brutto. Podlega corocznej marcowej waloryzacji. Świadczenie jest przyznawane na wniosek, ale żeby je otrzymać trzeba spełnić kilka warunków.

 - Wszystkim uprawnionym przysługuje renta socjalna w tej samej wysokości. Wysokość renty socjalnej wynosi 100% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy – dodaje rzeczniczka.

Dla kogo renta socjalna?

Rentę socjalną mogą otrzymać osoby pełnoletnie, u których lekarz orzecznik lub komisja lekarska ZUS stwierdzi całkowitą niezdolność do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało:

- przed ukończeniem 18. roku życia,
- w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej − przed ukończeniem 25. roku życia, 
- w trakcie kształcenia w szkole doktoranckiej, studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej.

Za osobę pełnoletnią uważa się nie tylko osobę, która ukończyła 18 lat, ale również kobietę, która zawarła związek małżeński po ukończeniu 16 lat.

- Renta socjalna może być przyznana na stałe, gdy całkowita niezdolność do pracy jest trwała, ale też na określony czas, wówczas gdy niezdolność do pracy jest okresowa. Przyznanie i pobieranie renty socjalnej nie jest uzależnione od spełnienia warunku przebywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Renta przysługuje m.in. osobom posiadającym obywatelstwo polskie, które przebywają czasowo za granicą na przykład w celu nauki lub odwiedzin rodziny – tłumaczy rzeczniczka.

Czy na rencie socjalnej można pracować?

Osoby, które pobierają rentę socjalną, mogą podejmować pracę zarobkową. Muszą jedynie pamiętać o obowiązujących progach przychodu, które powodują zmniejszenie bądź zawieszenie wypłaty świadczenia. Dorabiając do 70 proc. przeciętnego wynagrodzenia – świadczenie otrzymamy w pełnej wysokości, natomiast powyżej tego progu, ale mniej niż 130 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia – to świadczenie zostanie zmniejszone o kwotę przekroczenia, ale nie więcej niż kwotę maksymalnego zmniejszenia. - Dodatkowy dochód z pracy, który przekracza 130 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia – powoduje zawieszenie świadczenia. Co istotne, choć wartości procentowe są zawsze takie same, to kwoty wynagrodzenia zmieniają się co 3 miesiące, dlatego warto je sprawdzać na bieżąco – dodaje rzeczniczka.  

Kto socjalnej nie dostanie?

Renta socjalna nie przysługuje osobom, które mają ustalone prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy, świadczenia przedemerytalnego, zasiłku przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego lub pobierają świadczenia o charakterze rentowym z instytucji zagranicznych. Ponadto renta socjalna nie będzie przyznawana osobom, które są właścicielami lub posiadaczami nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 5 ha przeliczeniowych. Renta socjalna nie przysługuje również w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności.

Jeżeli wnioskodawca ubiega się o rentę socjalną i jednocześnie ma prawo do renty rodzinnej, której wysokość nie przekracza 300 proc. kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy (od 1 marca 2026 roku wynosi ona 5 935,47 zł brutto), przysługuje mu prawo do obu tych świadczeń. 

W przypadku, gdy łączna kwota obu świadczeń przekroczy tą kwotę, ZUS obniży rentę socjalną. Należy jednak pamiętać, że obniżona renta socjalna nie może być niższa niż 10 proc. najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, co odpowiada kwocie 197,84 zł brutto. Jeśli natomiast kwota renty rodzinnej przekroczy 300 proc. najniższej renty z tytułu niezdolności do pracy, renta socjalna nie będzie przysługiwać.

Beata Kopczyńska
regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim