Mongołowie mieli ponieść tu klęskę. Tajemnicze miejsce w Wodzisławiu doczekało się tablicy

Inicjatorem przedsięwzięcia jest Towarzystwo Miłośników Ziemi Wodzisławskiej, które wspólnie z Wojewódzkim Szpitalem Chorób Płuc w Wodzisławiu Śląskim przygotowało nowy element małej architektury oraz atrakcję nawiązującą do lokalnej historii i tradycji.

Tablica została zamontowana na pompowni wody Wojewódzkiego Szpitala Chorób Płuc, który wcześniej funkcjonował jako sanatorium. Wybór miejsca nie jest przypadkowy. Znajduje się ono w pobliżu obszaru, który według legendy miał być miejscem klęski Mongołów podczas najazdu na dawny Wodzisław.

Legenda o najeździe sprzed wieków

Miejsce związane z opowieścią o „Dolinie Zagłady Mongołów” zostało zidentyfikowane przez historyka Piotra Hojkę. Wraz z geodetą Jarosławem Formalewiczem prowadził on między innymi badania dotyczące legendarnego Grodziska Wodzisławskiego.

Źródełka Mozgołka, przy którym według przekazu miało dojść do klęski najeźdźców, należy szukać w lesie pomiędzy Balatonem a ulicą Łużycką, przy Potoku Starowodzisławskim wypływającym z okolic Balatonu. W przeszłości w pobliżu znajdowało się Grodzisko Wodzisławskie, a najprawdopodobniej również osada określana jako „Stary Wodzisław”.

Historia tego miejsca doczekała się już wcześniej materialnego śladu. W 1867 roku Eduard Brauns, zainspirowany miejscową legendą, wzniósł w pobliżu Basztę Rycerską. Według przekazu to właśnie z najazdem Mongołów na dawny Wodzisław związana jest opowieść o ich klęsce.

Przez lata samo miejsce wskazywane przez legendę pozostawało jednak praktycznie nieupamiętnione. TMZW postanowiło przywrócić je zbiorowej pamięci mieszkańców, ale także zwrócić na nie uwagę osób odwiedzających Wodzisław Śląski.

Tablica zamiast zapomnianego miejsca

Pomysł upamiętnienia „Doliny Zagłady Mongołów” pojawił się kilka lat temu. Piotr Hojka rozpoczął wówczas rozmowy z dyrektorem Wojewódzkiego Szpitala Chorób Płuc Michałem Rupnikiem oraz sekretarz szpitala Izabelą Tomiczek. Dyrekcja przychylnie odniosła się do inicjatywy i zgodziła się na udostępnienie miejsca pod przyszłą tablicę.

Początkowo planowano wykonanie tablicy kamiennej. Ostatecznie zdecydowano się jednak na kolorową wersję, która – zdaniem inicjatorów – ma większą wartość edukacyjną i będzie bardziej czytelna dla mieszkańców oraz turystów.

Fundatorem tablicy został Marcin Antończyk z Biura Reklamy Prymus w Wodzisławiu Śląskim. Montaż wykonał członek TMZW Zbigniew Bubak.

– Elementy takie jak ten, mimo że nawiązują tylko do legend, rozbudzają zainteresowanie regionem i naszą przeszłością. Pozwalają również najmłodszym pokoleniom na zetknięcie się z legendarnymi opowieściami o ziemi wodzisławskiej – mówi Piotr Hojka, prezes TMZW.

Jak podkreśla, lokalne legendy mogą pełnić podobną funkcję jak bardziej znane symbole innych polskich miast. – Kraków ma smoka wawelskiego, Warszawa Syrenkę, Warsa i Sawę, a my przekazywaną od dawna opowieść o najeździe tatarskim – dodaje.

Nowa tablica ma nie tylko przypominać o samej legendzie, ale również zachęcać do zadawania pytań o jej historyczne podstawy. Jak zaznacza Hojka, warto zastanowić się, ile w tej opowieści jest prawdy, a ile późniejszej fantazji.

Powstanie „szlak tatarski”?

TMZW nie zamierza kończyć projektu na jednej tablicy. Towarzystwo chciałoby w przyszłości stworzyć kolejne elementy tak zwanego „szlaku tatarskiego”, który połączyłby miejsca związane z lokalnymi podaniami i historią.

Nad koncepcją pracują między innymi Piotr Hojka, Janusz Wawrzyczny oraz Jarosław Formalewicz.

– Być może w przyszłości, dzięki wsparciu miasta i lokalnych przedsiębiorców, uda się rozbudować ten wyjątkowy szlak, a także upamiętnić w podobny sposób inne miejsca historyczne związane nie tylko z Grodziskiem. Z pewnością mogłyby one stanowić ciekawą atrakcję turystyczną Wodzisławia Śląskiego – przekazuje Jarosław Formalewicz z TMZW.

Jeżeli pomysł doczeka się kolejnych etapów, mieszkańcy i turyści mogliby zyskać nową trasę prowadzącą śladami historii, legend i dawnych miejsc związanych z Wodzisławiem.

Powstała również nowa publikacja

Z okazji realizacji projektu Towarzystwo Miłośników Ziemi Wodzisławskiej wydało także publikację „Między historią, tradycją i legendą ziemi wodzisławskiej”. Jej autorem jest Piotr Hojka. Broszurę można nabyć w siedzibie TMZW „Art. Wladislavia”.

W spotkaniu związanym z odsłonięciem tablicy uczestniczyli między innymi prezes TMZW Piotr Hojka, przewodniczący Rady Miasta Mariusz Blazy, radni Adam Króliczek i Krystian Brawański, prezes Odry Wodzisław Śląski Mariusz Adamczyk, prezes GRH Piechota Mariusz Chłapek, fundator tablicy Marcin Antończyk oraz zaproszeni goście i mieszkańcy.

Organizatorzy podziękowali za pomoc przy realizacji projektu dyrektorowi WSCHP Michałowi Rupnikowi, Izabeli Tomiczek, Marcinowi Antończykowi oraz członkom TMZW – Zbigniewowi Bubakowi, Jarosławowi Formalewiczowi, Piotrowi Sidorowi i Piotrowi Hojce.

Nowa tablica jest niewielkim elementem, ale ma przypominać o historii i legendach, które przez stulecia kształtowały lokalną tożsamość. Być może stanie się również pierwszym punktem większej trasy, dzięki której opowieść o „Dolinie Zagłady Mongołów” na dobre wróci do przestrzeni Wodzisławia Śląskiego.