Co powiat może podpatrzeć na Łotwie? Delegacja powiatu odwiedziła Jełgawę

Wymiana doświadczeń z europejskimi partnerami

Wizyta w łotewskim regionie Jelgavas Novads zgromadziła przedstawicieli samorządów i instytucji z różnych części Europy. Oprócz delegacji Powiatu Wodzisławskiego uczestniczyli w niej reprezentanci litewskich Alytus i Joniškis, ukraińskiej Rawy Ruskiej, rumuńskiego regionu Argeș oraz niemieckiego Recklinghausen.

Spotkania służyły wymianie doświadczeń dotyczących organizacji usług publicznych, wspierania lokalnej przedsiębiorczości, edukacji oraz ochrony dziedzictwa kulturowego. Program obejmował wizyty studyjne w instytucjach społecznych, placówkach edukacyjnych i kulturalnych, a także poznawanie miejsc związanych z historią Łotwy i Polski.

Jednym z ważnych elementów wyjazdu była możliwość porównania rozwiązań stosowanych przez poszczególne samorządy i poznania sposobów, w jakie odpowiadają one na potrzeby mieszkańców.

Jak na Łotwie wspierane są osoby z niepełnosprawnościami?

Ważnym punktem programu była wizyta w Centrum Rehabilitacji Społecznej i Aktywności „Laipa” w Kalnciems. Placówka zapewnia wsparcie dorosłym osobom z niepełnosprawnościami oraz zaburzeniami psychicznymi. Prowadzi między innymi mieszkania grupowe, ośrodek dziennego pobytu i warsztaty terapeutyczne.

Podczas spotkania przedstawiono rozwiązania umożliwiające dostosowanie form pomocy do indywidualnych potrzeb podopiecznych. Istotną rolę odgrywają działania służące rozwijaniu samodzielności, aktywizacji oraz integracji społecznej.

Jedną z różnic w stosunku do rozwiązań stosowanych w Polsce jest możliwość równoległego korzystania z różnych form wsparcia. Podopieczny może na przykład jednego dnia uczestniczyć w zajęciach ośrodka dziennego pobytu, a innego korzystać z warsztatów terapeutycznych. Zakres pomocy jest uzależniony od indywidualnej sytuacji danej osoby.

Inaczej funkcjonują również mieszkania grupowe, stanowiące odpowiednik części polskich form mieszkalnictwa wspomaganego i treningowego. Mogą z nich korzystać także osoby, które chcą opuścić instytucjonalne formy opieki, takie jak domy pomocy społecznej, i stopniowo przechodzić do bardziej samodzielnego życia.

Poznanie tych rozwiązań było okazją do przyjrzenia się temu, jak organizować wsparcie, aby odpowiadało na zróżnicowane potrzeby osób z niepełnosprawnościami.

Edukacja i kultura w centrum uwagi

Delegacja odwiedziła również Szkołę Podstawową w Staļģene oraz Dom Kultury „Līdumi”. Przedstawiciele Powiatu Wodzisławskiego mogli zapoznać się z funkcjonowaniem łotewskich placówek edukacyjnych i kulturalnych.

Rozmowy dotyczyły między innymi reformy systemu oświaty prowadzonej na Łotwie oraz podobieństw i różnic pomiędzy polskim a łotewskim modelem edukacji. Takie spotkania pozwalają spojrzeć na organizację usług publicznych z innej perspektywy i poznać doświadczenia partnerów, którzy mierzą się z podobnymi wyzwaniami.

Festiwal rzemieślników i lokalnych producentów

Jednym z głównych punktów wizyty było otwarcie Festiwalu Rzemieślników i Lokalnych Producentów w parku pałacowym w Eleja. Wydarzenie promowało regionalne wyroby, tradycyjne rzemiosło i działalność lokalnych przedsiębiorców.

Festiwal stworzył również przestrzeń do rozmów o promocji produktów regionalnych i współpracy samorządów w zakresie wspierania lokalnej gospodarki. W programie znalazło się ponadto zwiedzanie parku pałacowego o powierzchni około 17 hektarów oraz mieszczącej się na jego terenie sali wystawienniczej.

Spotkanie pokazało, że lokalne dziedzictwo może być nie tylko elementem tożsamości mieszkańców, ale również sposobem na promowanie regionu i działalności jego producentów.

Wspólna historia Polski i Łotwy

Program wizyty obejmował także miejsca związane z historią Łotwy, w tym z wydarzeniami I wojny światowej. Delegacja odwiedziła Muzeum Bitew Bożonarodzeniowych oraz Ložmetējkalns, czyli miejsca upamiętniające walki prowadzone na tych terenach.

Uczestnicy zwiedzili również dwór Lielvircava, wzniesiony w latach 1803–1808. Obiekt został odrestaurowany dzięki staraniom samorządu Jelgavas Novads. W jego wnętrzach prezentowane są między innymi XIX-wieczne meble i przedmioty codziennego użytku związane z rodziną von Kloppmannów.

Wśród zachowanych pamiątek znajduje się grafika z portretem Emilii Plater, polskiej bohaterki narodowej związanej z powstaniem listopadowym.

Historyczne związki obu krajów sięgają czasów, gdy część ziem dzisiejszej Łotwy znajdowała się pod bezpośrednim lub pośrednim wpływem Rzeczypospolitej. Wspólna przeszłość oraz obecność polskiej społeczności na Łotwie stanowią dodatkowy kontekst dla współpracy i poznawania dziedzictwa regionu.

Jełgawa pokazuje, jak opowiadać o utraconym mieście

Szczególnie interesującym punktem programu była wizyta na wieży kościoła Świętej Trójcy w Jełgawie. Obiekt stanowi przykład połączenia ochrony historycznego dziedzictwa z nowoczesnymi metodami jego prezentowania.

Podczas II wojny światowej Jełgawa została zniszczona w niemal 90 procentach. Miasto utraciło znaczną część historycznej zabudowy, a jego dawny wygląd w dużej mierze zniknął z przestrzeni miejskiej.

Odbudowana po latach wieża dawnego kościoła została przekształcona w centrum turystyczno-muzealne. Dzięki wykorzystaniu multimediów i interaktywnych ekspozycji zwiedzający mogą poznawać historię miasta oraz jego utracone dziedzictwo.

To rozwiązanie może być inspiracją również dla Wodzisławia Śląskiego, którego zabudowa została zniszczona w ponad 80 procentach podczas II wojny światowej. Doświadczenia Jełgawy pokazują, że nawet jeśli znaczna część historycznej tkanki miejskiej nie przetrwała, nadal można opowiadać o dawnym wyglądzie miasta, jego mieszkańcach i ważnych wydarzeniach.

Wykorzystanie nowoczesnych form prezentacji pozwala nie tylko zachować pamięć o przeszłości, lecz także uczynić ją bardziej dostępną dla kolejnych pokoleń i odwiedzających.

Wizyta delegacji Powiatu Wodzisławskiego w regionie Jelgavas Novads była okazją do poznania różnych sposobów organizowania wsparcia społecznego, prowadzenia edukacji, promowania lokalnej przedsiębiorczości i ochrony dziedzictwa. Spotkania z europejskimi partnerami pokazały, że wymiana doświadczeń może przynieść inspiracje przydatne w rozwoju lokalnych instytucji i pielęgnowaniu historii własnego regionu.