Smog może wzmagać alergię – jak bronić się zimą?

Wpływ smogu na alergię

Obecnie około 8,5 miliona naszych rodaków cierpi z powodu alergicznego nieżytu nosa. Liczba ta może jednak cały czas rosnąć, w związku z zanieczyszczeniem środowiska i rozwojem chorób cywilizacyjnych. Bez wątpienia przyczynia się do tego również smog, będący mieszaniną wielu alergizujących substancji. Tlenki metali mogą wywoływać silną reakcję alergiczną. Równie groźne są np. benzopireny, powstające w trakcie niecałkowitego spalania paliw opałowych. Sytuacja pogarsza się, gdy w okolicy pali się niskiej jakości materiałami opałowymi, lub co gorsza, śmieciami.

Cząsteczki tych substancji łatwo przedostają się do układu oddechowego, prowadząc do silnych reakcji alergicznych (nieżyt nosa, zapalenie spojówek) lub w cięższych przypadkach – astmy oskrzelowej.

Smog pogarsza sytuację alergików również z innego powodu – cząsteczki pyłów zawieszonych łatwo łączą się i sklejają z innymi drobinkami. Niedawno naukowcy potwierdzili, że smog może być szczególnie groźny w obliczu pandemii COVID-19. Cząsteczki koronawirusa SARS-CoV-2 łączą się z pyłami zawieszonymi, dzięki czemu są w stanie pokonać w powietrzu większą odległość. Analogicznie sprawa wygląda w przypadku pyłków roślin czy sierści zwierząt, które łączą się z pyłami w większe cząsteczki. Jak zauważa dr n. med. Piotr Rapiejko z Kliniki Otolaryngologii Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie, „zanieczyszczenia powietrza, osadzające się na pyłkach roślin, mogą nawet znacznie nasilać objawy alergicznego nieżytu nosa.

Jak chronić się przed zanieczyszczeniem powietrza?

Uczulenie na alergeny wziewne obniża istotnie komfort życia, wiążąc się ze zmęczeniem, sennością, spadkiem wydajności w pracy oraz upośledzeniem procesów poznawczych. Dlatego też oprócz leczenia farmakologicznego, ważne jest również unikanie ekspozycji na alergeny. Niekwestionowanymi pomocnikami w walce z zanieczyszczeniem powietrza i alergenami są maski smogowe i oczyszczacze powietrza.

Za sprawą pandemii SARS CoV-2 maski antysmogowe na stałe zagościły na naszych ulicach. Warto jednak stosować je na co dzień niezależnie od sytuacji epidemiologicznej. Potrafią one chronić nasze drogi oddechowe przed alergenami, substancjami smogowymi i wspomnianymi już bakteriami czy wirusami. Maski smogowe, aby były skuteczne, muszą spełniać dwa warunki:

• Dobre, szczelne dopasowanie do twarzy
• Posiadać co najmniej filtr FFP2 lub N99 (filtr cząstek stałych)

Przed zakupem maski, najlepiej przymierzyć wybrany model w sklepie stacjonarnym, aby móc sprawdzić jak maska przylega do naszej twarzy, czy wygodnie nam się w niej oddycha i jaki zestaw filtrów posiada. Optymalnie, jeśli oprócz filtra cząstek stałych, maseczka posiadać będzie również filtr węglowy. Dzięki temu nie tylko uchroni nas przed 95-99% substancji w formie stałej, ale również częściowo pochłonie szkodliwe gazy i nieprzyjemne zapachy.

Oczyszczacz powietrza

Najskuteczniejszy sposób domowej ochrony przed substancjami smogowymi, pyłkami roślin, roztoczami kurzu domowego i innymi alergenami, jak również przed drobnoustrojami, bakteriami czy wirusami. Mieszając powietrze w pomieszczeniu, oczyszczacz powietrza jest w stanie przyciągnąć do siebie niepożądane cząsteczki. Te zassane do środka, osiadają na filtrach, a do pomieszczenia uwalniane jest z powrotem czyste powietrze.

Żeby tak się jednak stało, oczyszczacz powinien spełniać kilka warunków.

Oczyszczacz powietrza – co powinien posiadać?

• Odpowiednią dużą wydajność oczyszczania, dopasowaną do powierzchni pomieszczenia – wówczas urządzenie będzie w stanie wywołać odpowiednią cyrkulację powietrza w otoczeniu
• Zestaw filtrów HEPA + węglowy + wstępny – jest to najskuteczniejsze połączenie, które gwarantuje, że oczyszczacz powstrzyma cząstki stałe (pyły zawieszone, alergeny, wirusy), jak i szkodliwe substancje gazowe (lotne związki organiczne, np. aceton, benzen czy formaldehyd, jak również np. dym papierosowy)
• Czułe czujniki pyłów zawieszonych – w oczyszczaczach powietrza znaleźć można zarówno optyczne (wykorzystujące podczerwień), jak i laserowe czujniki zanieczyszczeń. Czujniki laserowe należą do najdokładniejszych obecnie, pozwalając dokładnie określić ilość mikroskopijnych cząstek w otoczeniu
• Dobrze zaprojektowany tryb automatyczny – skorelowany z restrykcyjnymi normami jakości powietrza, np. zalecanymi przez UE czy WHO, będzie dynamicznie reagował na pogarszające się warunki.

Ogromną zaletą oczyszczacza powietrza jest możliwość ciągłej pracy urządzenia w sposób niezakłócający codziennych spraw domowników. Dlatego też tak ważny jest wyżej wspomniany tryb automatyczny. Dzięki niemu oczyszczacz automatycznie zwiększy intensywność swojej pracy w razie przekroczenia norm PM2,5 czy PM10. Przykładem urządzenia o bardzo surowym podejściu do smogu jest chociażby oczyszczacz powietrza Klarta Forste 3, która za złe powietrze uznaje takie, gdzie poziom PM2,5 przekracza 9 µg/m3.

Klarta Foste 3 w pokoju dziecka, źródło: materiały producenta Klarta 

Oczyszczacz powietrza dla alergików – jaki wybrać? 

Podsumowując, oczyszczacz powietrza dla alergików powinien łączyć restrykcyjny tryb automatyczny, dokładne pomiary, skuteczną filtrację i odpowiednią wydajność. Pomocna może być również funkcja jonizacji powietrza, która oprócz przywracania równowagi jonowej, pomaga pozbywać się cząstek stałych zanieczyszczeń.