Żeby piwo było dobre

Browarnictwo rozwijało się we wszystkich miastach dawnego księstwa opolsko-raciborskiego, które, tak jak Rybnik czy Żory, weszły w skład, utworzonego w połowie XVIII wieku, powiatu raciborskiego. Do księstwa należały także znane niegdyś z produkcji piwa Wodzisław i Gliwice.

Wodzisław ma burzliwą historię browarnictwa. Piwo warzono tu od XIII wieku, czyli od początków funkcjonowania miasta. W 1525 roku, na dzień świętych Piotra i Pawła, właściciel Wodzisławia, baron Baltazar Wilczek, potwierdził mieszczanom dotychczasowe przywileje, przyznane jeszcze w czasach książąt opolsko-raciborskich, które zostały co prawda spisane, ale dokumenty te "zostały zniszczone przez pożar albo zabrane przez nieprzyjaciół w czasach wojennych". Miasto miało prawo do pobierania czynszu od sprzedaży piwa.

Z 1616 roku pochodzi wzmianka o wezwaniu miejscowej szlachty i mieszczan wodzisławskich przez Jerzego Plaweckiego, kolejnego właściciela wolnego państwa stanowego Wodzisław, do zaprzestania warzenia i szynkowania piwa we wsiach aż "spór prawny o piwo zostanie rozstrzygnięty wyrokiem przez znawców powołanych z okolicznych księstw i państw". Przedmiot konfliktu ten sam, co w wielu innych miastach. Werdykt miał odpowiedzieć na pytanie, kto ma prawo szynkować piwo w podwodzisławskich wsiach; czy mieszczanie, czy szlachta.
Górą byli ci pierwsi.

18 marca 1650 roku Andrzej Plawecki wydał wodzisławianom obszerny przywilej browarniany. To jeden z nielicznych zachowanych tego typu śląskich dokumentów. Mieszczanie mogli warzyć złocisty napój, szynkować w mieście oraz w: Radlinie, Wilchwach, Połomi, Skrzyszowie, Mszanie, Turzyczkach i Czyżowicach. Karczmarze mieli obowiązek zaopatrywać się w miejskim browarze,
uiszczając przy tym opłaty do pańskiej kasy. W zamian za szeroki przywilej, Plawecki zobowiązał wodzisławian do zaopatrywania się w słód tylko w jego dobrach. W dokumencie wzmiankowana  jest miejska słodownia i browar. Plawecki zachował dla siebie i potomnych przywilej wyszynku wina i miodu pitnego w ratuszu miejskim. Potwierdza też prawo pędzenia gorzałki przez mieszczan, ale ustala wysokość podatku i obowiązek pobierania żyta z jego spichlerzy.

Przywilejem z 1650 roku cieszyło się siedemdziesięciu jeden wodzisławskich obywateli, wyłącznie katolików. "Żeby piwo było dobre" na każdy war przypisane było trzydzieści wierteli miary wodzisławskiej, czyli trzydzieści pruskich korców słodu, z którego można było uwarzyć tylko szesnaście ósemek piwa. Kolejność warzenia ustalano według bliskości domów. Hojność
Plaweckiego była lekarstwem na kłopoty miejskiej kasy. Dokument mówi bowiem: "(...) Burmistrz, radcy oraz cała gmina miejska Wodzisławia, jako moi drodzy i wierni poddani, cześciej z wielką uległością i pokorą u mnie zabiegali,mnie prosili, żebym ja, ponieważ oni w obecnym czasie z powodu wojny prowadzonej przez jego cesarską królewską mość, naszego najłaskawszego pana,
przeciwko jego wrogom bardzo podupadli, jak też ich domy zostały zupełnie zniszczone, jako dziedzic i pan tego miasta Wodzisławia zlitował się nad nimi i ich nędzą i darował im niektóre powinności (...), tak chcę dopomóc mojemu miastu Wodzisław, które przez tyle udręk tak długo trwającej ostatniej wojny wbrew wszelkim oczekiwaniom zostało zupełnie zrujnowane".

(waw)