Wybierz mądrze. Ludzi w tych zawodach dziś brakuje

Zgodnie z szeregiem zmian zaproponowanych przez Ministerstwo Edukacji Narodowej dotyczących odbudowy prestiżu kształcenia zawodowego w Polsce, każdego roku ministerstwo będzie publikowało prognozę zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego na krajowym i wojewódzkim rynku pracy. 

Pierwszy z takich dokumentów został już opublikowany w Dzienniku Urzędowym Monitor Polski. To prognoza zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego. Ma ona na celu wspomaganie celowego i adekwatnego kształcenia branżowego, a tym samym przyczynianie się do spadku bezrobocia wśród absolwentów szkół prowadzących kształcenie zawodowe w Polsce. 

Prognoza uwzględnia dane Instytutu Badań Edukacyjnych opracowane w szczególności na podstawie statystyki publicznej, danych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Systemu Informacji Oświatowej. Ważną rolę odegrały tu również opinie rad sektorowych do spraw kompetencji i Rady Programowej do spraw kompetencji, a także ministrów właściwych dla zawodów szkolnictwa branżowego. 

Prognoza stanowi syntetyczne ujęcie różnych źródeł opisujących tendencje na rynku pracy w kontekście strategii rozwoju państwa i regionów. Celem prognozy jest dostarczenie przesłanek do kształtowania oferty szkolnictwa branżowego adekwatnie do potrzeb krajowego i wojewódzkiego rynku pracy. 

Prognoza jest uporządkowanym alfabetycznie wykazem zawodów szkolnictwa branżowego, dla których ze względu na znaczenie dla rozwoju państwa prognozowane jest szczególne zapotrzebowanie na pracowników na krajowym rynku pracy. W prognozie zawarte są też zawody, dla których prognozowane jest istotne i umiarkowane zapotrzebowanie na pracowników na poszczególnych wojewódzkich rynkach pracy. 

Procedury przetwarzania danych opracowane przez Instytut Badań Edukacyjnych pozwalają na wykorzystanie w sposób kompleksowy ogółu czynników wpływających na kształtowanie się podaży i popytu na pracę w perspektywie długofalowej. Celem było stworzenie prognozy zapotrzebowania na zawody na okres 5 lat, przy uwzględnieniu różnych dostępnych źródeł danych ekonomicznych, demograficznych i edukacyjnych na poziomie ogólnokrajowych i regionalnym, w przekroju branżowym. 

W ramach znowelizowanych przepisów prawa oświatowego, samorządy na 2020 rok otrzymają zwiększoną subwencję oświatową na szkoły kształcące w zawodach, na które prognozowane jest szczególne zapotrzebowanie na krajowym rynku pracy, wskazane w prognozie. 

Dzięki opublikowanej już prognozie, szkoły i organy prowadzące mogą już zaplanować zawody, które będą uruchamiane w nowym roku szkolnym. Co istotne, decyzje podejmowane w tym zakresie, uwzględnią zróżnicowany sposób finansowania tych zawodów. 

Prognoza zapotrzebowania na krajowym rynku pracy przy podziale subwencji, co roku dotyczyć będzie uczniów rozpoczynających naukę w danym zawodzie i kontynuowana przez cały cykl ich kształcenia. Takie rozwiązanie zapewni stabilność finansową samorządów w kształceniu zawodowym. Będą one miały pewność, że decyzja o uruchomieniu kształcenia w zawodzie z listy zawodów o szczególnym znaczeniu dla rozwoju państwa do zakończenia kształcenia w tym zawodzie, przełoży się na wyższe finansowanie w ramach subwencji przez wszystkie lata nauki. 

Ponadto wprowadzono nowe kryterium do podziału subwencji. Polega ono na zróżnicowaniu kwot ustalanych na uczniów objętych kształceniem zawodowym w zawodach szkolnictwa branżowego o szczególnym znaczeniu dla kultury i dziedzictwa narodowego. Dlatego też w najbliższych tygodniach ukaże się wspólne obwieszczenie MEN i MKiDN w sprawie wykazu zawodów szkolnictwa branżowego o szczególnym znaczeniu dla kultury i dziedzictwa narodowego. Zawody te otrzymają zwiększone dofinansowanie. 

Warto przypomnieć, że priorytetem wprowadzanych przez MEN zmian jest obecność pracodawców na każdym etapie procesu kształcenia zawodowego. Począwszy od określania potrzeb w zakresie nowych zawodów i umiejętności, przez zaprojektowanie kształcenia w tych zawodach i umiejętnościach, a także realizację kształcenia praktycznego przy ścisłym udziale pracodawców, weryfikację efektów kształcenia na egzaminie zawodowym, aż po zatrudnienie absolwentów szkół. Stąd, oprócz uzyskania opinii wojewódzkiej rady rynku pracy, przed uruchomieniem kształcenia w danym zawodzie, dyrektor szkoły będzie zobowiązany nawiązać współpracę z pracodawcą właściwym dla zawodu lub branży.

Zawody, dla których, ze względu na znaczenie dla rozwoju państwa, prognozowane jest szczególne zapotrzebowanie na pracowników na krajowym rynku pracy, uzasadniające zwiększenie kwot podziału części oświatowej subwencji ogólnej między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego na rok 2020 (cz. I ust. 5) oraz zwiększenie wysokości kwoty dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika

1 Automatyk 
2 Elektromechanik 
3 Elektronik 
4 Elektryk 
5 Kierowca mechanik 
6 Mechanik-monter maszyn i urządzeń 
7 Mechatronik 
8 Operator maszyn i urządzeń do przetwórstwa tworzyw sztucznych 
9 Operator obrabiarek skrawających 
10 Ślusarz 
11 Technik automatyk 
12 Technik automatyk sterowania ruchem kolejowym 
13 Technik elektroenergetyk transportu szynowego 
14 Technik elektronik 
15 Technik elektryk 
16 Technik energetyk 
17 Technik mechanik 3 
18 Technik mechatronik 
19 Technik programista 3 
20 Technik transportu kolejowego 

województwo śląskie 

1 Automatyk 
2 Betoniarz-zbrojarz 
3 Cieśla 
4 Dekarz 
5 Elektromechanik 
6 Elektronik 
7 Elektryk 
8 Górnik eksploatacji otworowej 
9 Górnik eksploatacji podziemnej 
10 Górnik odkrywkowej eksploatacji złóż 
11 Mechatronik 
12 Modelarz odlewniczy 
13 Monter budownictwa wodnego 
14 Monter izolacji budowlanych 
15 Monter konstrukcji budowlanych 
16 Monter nawierzchni kolejowej 
17 Monter sieci i instalacji sanitarnych 
18 Monter sieci i urządzeń telekomunikacyjnych 
19 Monter stolarki budowlanej 
20 Monter zabudowy i robót wykończeniowych w budownictwie 
21 Murarz-tynkarz 
22 Operator maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych 
23 Operator maszyn i urządzeń odlewniczych 
24 Operator maszyn i urządzeń przemysłu metalurgicznego 
25 Technik automatyk 
26 Technik budownictwa 
27 Technik budownictwa kolejowego 
28 Technik budownictwa wodnego 
29 Technik budowy dróg 
30 Technik elektronik 
31 Technik elektroniki i informatyki medycznej 
32 Technik elektryk 
33 Technik energetyk 
34 Technik geolog 
35 Technik górnictwa odkrywkowego 
36 Technik górnictwa otworowego 
37 Technik górnictwa podziemnego 
38 Technik informatyk 
39 Technik inżynierii sanitarnej 
40 Technik inżynierii środowiska i melioracji 
41 Technik mechatronik 
42 Technik ochrony środowiska 
43 Technik odlewnik 
44 Technik programista 
45 Technik przemysłu metalurgicznego 
46 Technik przeróbki kopalin stałych 
47 Technik robót wykończeniowych w budownictwie 
48 Technik szerokopasmowej komunikacji elektronicznej 
49 Technik teleinformatyk 
50 Technik telekomunikacji 
51 Technik urządzeń dźwigowych 
52 Technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej 
53 Technik wiertnik 
54 Wiertacz