Od gangów ulicznych do cyberwojen. Policja szykuje nowy filar walki z przestępczością

Ewolucja przestępczości i nowe wyzwania

W ostatnich dekadach obraz przestępczości zorganizowanej uległ zasadniczej zmianie. Dawne struktury oparte na lokalnych grupach przestępczych zostały w dużej mierze zastąpione przez sieci działające w przestrzeni międzynarodowej i cyfrowej. Współczesne grupy przestępcze rekrutują członków online, wykorzystują kryptowaluty do ukrywania majątku, a w swoich działaniach coraz częściej sięgają po zaawansowane technologie, w tym narzędzia sztucznej inteligencji.

Równolegle rośnie znaczenie zagrożeń o charakterze hybrydowym, które łączą działania w świecie rzeczywistym z aktywnością w cyberprzestrzeni. Są to m.in. cyberataki, sabotaż, dezinformacja, próby ingerencji w infrastrukturę krytyczną czy działania destabilizujące bezpieczeństwo państwa.

Zakres działania nowej jednostki

Narodowe Biuro Śledcze Policji ma zostać wyspecjalizowaną strukturą, której zadaniem będzie koordynacja i prowadzenie najbardziej skomplikowanych postępowań dotyczących przestępczości zorganizowanej. W jego kompetencjach znajdzie się zwalczanie przestępczości kryminalnej, narkotykowej, ekonomicznej i korupcyjnej, a także działalności o charakterze terrorystycznym w wymiarze kryminalnym.

Istotnym obszarem działalności NBŚP ma być również cyberprzestępczość na najwyższym poziomie zaawansowania – obejmująca ataki hakerskie, działania typu DDoS, wykorzystanie złośliwego oprogramowania czy infrastruktury anonimizującej działalność przestępczą.

Nowa jednostka ma integrować doświadczenie śledcze z nowoczesnymi narzędziami analitycznymi i operacyjnymi, umożliwiając szybsze reagowanie oraz lepszą koordynację działań na poziomie krajowym.

Nowoczesne narzędzia i struktura

W planach znajduje się wyposażenie NBŚP w centralne stanowisko kierowania pełniące funkcję operacyjnego centrum koordynacji działań w skali kraju. W każdym garnizonie Policji mają powstać pracownie informatyki śledczej, co pozwoli na rozwój lokalnych kompetencji w zakresie analizy cyfrowej.

W strukturze centralnej przewidziano również Zarząd Wywiadu odpowiedzialny za analizy strategiczne, kryminalne oraz badanie przepływów finansowych, w tym związanych z kryptowalutami. Ważnym elementem ma być także rozwój zdolności w zakresie wykorzystania technologii bezzałogowych statków powietrznych oraz specjalistycznych narzędzi wspierających działania operacyjne.

Integracja i doświadczenie

Nowa jednostka ma łączyć cztery główne obszary funkcjonowania Policji: służbę śledczą, kryminalną, cybernetyczną oraz wspierającą. Taka integracja ma zapewnić spójność działań oraz skrócenie czasu reakcji na zagrożenia pojawiające się równocześnie w różnych przestrzeniach.

Ważnym elementem ma być także system szkoleń zawodowych, umożliwiający stałe podnoszenie kwalifikacji funkcjonariuszy oraz dostosowywanie ich kompetencji do zmieniających się form przestępczości.

Kontekst zmian i dalsze procedury

Integracja struktur policyjnych nie jest w Polsce nowym rozwiązaniem. Przykładem wcześniejszych reform była konsolidacja jednostek, która doprowadziła do powstania Centralnego Biura Śledczego, odpowiadającego na wyzwania przełomu XX i XXI wieku.

Obecnie projekt utworzenia Narodowego Biura Śledczego Policji znajduje się na etapie prac legislacyjnych. Dokument został skierowany do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, gdzie podlega analizom i procedurom oceny.

Znaczenie dla bezpieczeństwa państwa

Planowane utworzenie NBŚP wpisuje się w szerszy proces dostosowywania struktur państwa do realiów cyfrowych i globalnych zagrożeń. Nowa jednostka ma stanowić odpowiedź na rosnącą skalę przestępczości o charakterze zorganizowanym i technologicznym, zapewniając bardziej skoordynowane działania służb oraz wzmocnienie bezpieczeństwa publicznego.

Zmieniająca się rzeczywistość wymaga nowych narzędzi i nowych struktur. Narodowe Biuro Śledcze Policji ma być jednym z filarów tej transformacji.