Studencki portfel w wakacje. Kiedy praca sezonowa zasili konto w ZUS, a kiedy dostaniesz całą pensję?

Umowa o pracę – pełna ochrona od pierwszego dnia

W przypadku umowy o pracę status studenta oraz wiek nie mają znaczenia. Każda taka umowa rodzi obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe, chorobowe oraz zdrowotne. Pracodawca ma 7 dni na zgłoszenie nowego pracownika do ZUS.

– To, czy zostaliśmy zgłoszeni do ubezpieczeń społecznych i od jakiego dnia, możemy sprawdzić na swoim koncie w eZUS. Jeśli takiego nie posiadamy, warto je założyć. Podobnie jak kontrolujemy konto w banku, warto sprawdzać też nasze „konto” w ZUS. Widzimy tam nie tylko zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego, ale też możemy sprawdzić, czy składki są za nas odprowadzane od właściwej podstawy – informuje Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim.

Od pracy na umowę o pracę odprowadzane są składki, a konto w ZUS jest zasilane już pierwszymi wpłatami. W razie różnych zdarzeń losowych, takich jak choroba, ciąża czy wypadek, można uzyskać świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Odkładane kwoty budują również kapitał na przyszłą emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy.

Umowa-zlecenie: ulga dla młodych, ale bez poduszki finansowej

Najpopularniejsza forma pracy wakacyjnej – umowa-zlecenie – pozwala studentom poniżej 26. roku życia na zatrudnienie bez jakichkolwiek składek ZUS. Oznacza to wyższą wypłatę „na rękę”, ale też brak prawa do zasiłku chorobowego czy świadczeń powypadkowych.

Zwolnienie ze składek obowiązuje od dnia immatrykulacji do dnia, w którym:

- uczelnia skreśli daną osobę z listy studentów,
- student złoży egzamin dyplomowy,
- student złoży ostatni wymagany planem studiów egzamin (na kierunkach lekarskim, lekarsko-dentystycznym i weterynaryjnym),
- student zaliczy ostatnią przewidzianą w planie studiów praktykę (na kierunku farmacja).

Wyjątek: student zapłaci składki od zlecenia, jeśli umowę podpisze z własnym pracodawcą (u którego dorabia na umowę o pracę) lub jeżeli podpisze umowę-zlecenie z innym podmiotem, ale będzie ją wykonywał na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.

Pułapka „okienka” między licencjatem a magistrem

Młodzi ludzie często zapominają o przerwie w statusie studenta. Osoba poniżej 26. roku życia, która w czerwcu obroniła licencjat i od października rozpocznie studia magisterskie, od dnia złożenia egzaminu dyplomowego do 30 września nie jest studentem. W tym okresie umowa-zlecenie jest w pełni oskładkowana.

Pracownik ma obowiązek poinformować zleceniodawcę o obronie, a ten musi zgłosić go do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego.

Ważne: statusu studenta w świetle przepisów ZUS nie posiadają uczestnicy studiów doktoranckich oraz podyplomowych – nawet przed ukończeniem 26. roku życia.

Umowa o dzieło: zasady dla wszystkich jednakowe

Umowa o dzieło nie rodzi obowiązku ubezpieczeń społecznych dla nikogo – ani dla studenta, ani dla osoby starszej. Okres ten nie wlicza się do stażu emerytalnego, a wykonawcy nie przysługują świadczenia chorobowe.

Co ważne, podobnie jak w przypadku umowy-zlecenia, pełne oskładkowanie umowy o dzieło następuje w momencie, gdy jest ona zawierana z własnym pracodawcą lub wykonywana na jego rzecz.

Beata Kopczyńska, 
regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim