30 lat rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej ZUS

Prewencja rentowa ZUS obchodzi w tym roku 30-lecie swojego funkcjonowania. Od 1996 r. ZUS prowadzi program rehabilitacji leczniczej dla osób zagrożonych utratą zdolności do pracy. Dzięki rehabilitacji mogą one odzyskać sprawność, wrócić do pracy i aktywnego życia.

Z rehabilitacji leczniczej z ZUS korzystają też mieszkańcy województwa śląskiego. Tylko w ciągu ostatnich dziesięciu lat (2016-2025) oddziały ZUS w województwie śląskim wysłały na rehabilitację leczniczą ponad 117 tys. osób, w tym 71,5 tys. kobiet oraz 39 tys. mężczyzn. W tym czasie w całym kraju z rehabilitacji ZUS skorzystało ponad 631 tys. osób, również z przewagą kobiet w liczbie przekraczającej 363 tys.

Dane dla województwa śląskiego za lata 2016-2025

Oddział ZUS Kobieta Mężczyzna Razem 
Bielsko-Biała 4 569 3 914 8 483 
Chorzów 12 578 7 396 19 974 
Częstochowa 10 049 7 102 17 151 
Rybnik 12 986 9 089 22 075 
Sosnowiec 19 766 11 564 31 330 
Zabrze 11 562 6 842 18 404

Jakie schorzenia można rehabilitować

Rehabilitacja obejmuje schorzenia, które najczęściej powodują niezdolność do pracy. Są to między innymi choroby narządu ruchu, także po urazach i wypadkach, choroby układu krążenia, układu oddechowego, schorzenia psychosomatyczne, schorzenia onkologiczne po leczeniu nowotworu piersi, choroby narządu głosu oraz choroby ośrodkowego układu nerwowego.

– Poszczególne profile rehabilitacji były wprowadzane w różnych latach. Od początku, tj. od 1996 r., realizujemy rehabilitację w zakresie narządu ruchu i układu krążenia. Najkrócej – od 2016 r. – narząd ruchu po wypadku. Pilotażowo – w latach 2019–2021, a od 2025 r. na stałe – jest realizowany program rehabilitacji dla osób z uszkodzeniem ośrodkowego układu nerwowego – informuje Elżbieta Dobrowolska, dyrektorka departamentu Prewencji i Rehabilitacji ZUS.

Kto może skorzystać z rehabilitacji ZUS

- Na rehabilitację leczniczą ZUS kierowane są przede wszystkim osoby aktywne zawodowo, które z powodu stanu zdrowia są zagrożone utratą zdolności do pracy, ale istnieje realna szansa, że po rehabilitacji ją odzyskają. Z programu mogą korzystać również osoby pobierające zasiłek chorobowy lub świadczenie rehabilitacyjne po ustaniu ubezpieczenia chorobowego albo wypadkowego, a także osoby otrzymujące rentę okresową z tytułu niezdolności do pracy – informuje Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim.

O rehabilitację mogą ubiegać się także emeryci, jeśli nadal pracują i są objęci ubezpieczeniami społecznymi, np. z tytułu umowy o pracę lub umowy zlecenia. Warunkiem jest jednak to, by rehabilitacja dawała realną szansę na odzyskanie zdolności do pracy. Podobne zasady dotyczą osób pobierających emerytury pomostowe, emerytury mundurowe, nauczycielskie świadczenia kompensacyjne czy świadczenia przedemerytalne. One również mogą skorzystać z programu, jeśli nadal pracują i istnieje szansa, że rehabilitacja pozwoli im utrzymać lub odzyskać zdolność do pracy.

Najliczniejszą grupę wśród korzystających z rehabilitacji w latach 2016–2025 stanowiły osoby w wieku 50–59 lat, z czego ponad 57,57 proc. stanowiły kobiety. Jednak w niektórych przedziałach wiekowych i profilach jest odwrotna tendencja.

Pracuje, choruję i co dalej?

Aby otrzymać skierowanie na rehabilitację leczniczą ZUS, należy zgłosić się do lekarza prowadzącego leczenie. To on wypełnia wniosek o rehabilitację na formularzu PR-4. Do wniosku warto dołączyć dokumentację medyczną, a następnie złożyć w dowolnej placówce ZUS lub przesłać pocztą. Lekarz może również wysłać formularz elektronicznie za pośrednictwem portalu eZUS lub aplikacji mZUS dla Lekarza. W takim przypadku nie trzeba dostarczać papierowego wniosku do ZUS-u, warto jednak przekazać dokumentację medyczną.

- Po złożeniu wniosku lekarz orzecznik ZUS wydaje orzeczenie dotyczące potrzeby rehabilitacji. Może je wydać po przeprowadzeniu badania lub na podstawie dokumentacji medycznej. Od 13 kwietnia 2026 r. uprawnienia do wydawania takich orzeczeń mają także fizjoterapeuci zatrudnieni w ZUS – dodaje rzeczniczka.

Ile kosztuje rehabilitacja ZUS

Rehabilitacja lecznicza ZUS jest całkowicie bezpłatna. Obejmuje leczenie, zakwaterowanie, wyżywienie oraz zwrot kosztów przejazdu do ośrodka i z powrotem najtańszym środkiem komunikacji publicznej. Standardowy turnus trwa 24 dni i odbywa się w placówkach współpracujących z ZUS na terenie całego kraju. Za zgodą ZUS lekarz w ośrodku rehabilitacyjnym może wydłużyć lub skrócić czas rehabilitacji. Rehabilitacja może mieć formę stacjonarną, z pobytem w ośrodku, lub ambulatoryjną – bez noclegu.

Beata Kopczyńska
Regionalna Rzeczniczka Prasowa ZUS 
w województwie śląskim