Już w niedzielę wielki koncert twórczości Richarda Kügelego

Richard Kügele był kompozytorem związanym z Wodzisławiem Śląskim – tutaj się urodził i tutaj spędził pierwsze lata swojego życia. Choć jego twórczość zachowała się w historycznych materiałach nutowych, pamięć o nim została z czasem niemal całkowicie zatarta.

To historia nie tylko jednego artysty, ale również fragmentu dziedzictwa kulturowego Wodzisławia Śląskiego, który przez lata pozostawał poza powszechną świadomością.

Dziś chcemy tę pamięć odzyskać.

Setna rocznica śmierci kompozytora stała się impulsem do podjęcia badań, poszukiwania zachowanych materiałów i ponownego wprowadzenia jego muzyki do obiegu artystycznego. Muzeum w Wodzisławiu Śląskim wraz z Fundacją Muzyka Bez Granic, przy współpracy m.in. Miasta Wodzisław Śląski, Uniwersytetu Śląskiego, Instytutu Sztuk Muzycznych w Cieszynie, parafii pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny oraz Wodzisławskiego Centrum Kultury, realizuje szereg działań poświęconych kompozytorowi.

Muzyka, której współcześni słuchacze jeszcze nie znali

Jednym z najważniejszych elementów tegorocznych obchodów będzie koncert „Richard Kügele – nasz wodzisławski kompozytor”, który odbędzie się 15 sierpnia 2026 roku o godz. 20:00 w kościele pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Wodzisławiu Śląskim.

Podczas koncertu zabrzmią m.in. pieśni sakralne Richarda Kügele. Co szczególnie ważne – będą to publiczne prapremiery tych utworów we współczesnym wykonaniu. Dotychczas nie zachowały się nagrania dokumentujące ich interpretacje, dlatego muzycy pracują bezpośrednio z zachowanymi, historycznymi nutami.

To sprawia, że koncert będzie czymś więcej niż wydarzeniem artystycznym. Będzie próbą ponownego wprowadzenia do życia muzyki, która przez dziesięciolecia pozostawała poza sceną i poza pamięcią kolejnych pokoleń.

Prapremiera, która zostanie z nami

Organizatorzy chcą, aby tegoroczne wykonania nie były tylko jednorazowym wydarzeniem.

Całość koncertu zostanie zarejestrowana. Dzięki temu wykonania muzyki Richarda Kügele będą mogły być dostępne również długo po jej współczesnej prapremierze. Nagranie stanie się dokumentem procesu przywracania twórczości kompozytora do obiegu kultury i punktem wyjścia do dalszych działań badawczych oraz artystycznych.

– Chcemy nie tylko przypomnieć mieszkańcom Wodzisławia, że Richard Kügele był człowiekiem stąd. Chcemy przywrócić go do naszej historii i sprawić, żeby jego nazwisko przestało być jedynie zapisem w archiwalnych dokumentach. Każde wykonanie jego muzyki jest dziś aktem przywracania pamięci – podkreśla Sławomir Kulpa, dyrektor Muzeum w Wodzisławiu Śląskim.

– Partytury kompozytora odnaleziono na strychu probostwa w Śmiałowicach, gdzie zmarł. Znaczna część twórczości jest jeszcze nieopracowana. My dysponujemy nutami, które zostały wydane pod koniec XIX wieku. Prace muzykologiczne nad twórczością Richarda Kügelego będą trwały jeszcze przez wiele lat, ale ten monograficzny koncert jest wyjątkowo ważny, bo weźmie w nim udział wnuczka kompozytora, Angelika Kügele – podkreśla prof. Izabela Zielecka-Panek, prezes Fundacji Muzyka Bez Granic.

Na scenie potomkini kompozytora

W koncercie wystąpią znakomici artyści, a szczególnym gościem będzie Angelika Kügele – prawnuczka kompozytora, jedna z czołowych organistek południowo-zachodnich Niemiec. To właśnie ona zasiądzie przy organach i fortepianie, wykonując muzykę swojego pradziadka.

Pieśni sakralne Richarda Kügelego zaśpiewa Aldona Bartnik, wybitna sopranistka specjalizująca się w wykonawstwie muzyki dawnej, absolwentka Królewskiego Konserwatorium w Hadze. Artystka współpracowała z najważniejszymi zespołami i dyrygentami specjalizującymi się w wykonawstwie muzyki dawnej, a w swoim dorobku ma ponad dziesięć albumów. Trzy nagrania z jej udziałem otrzymały nagrodę Fryderyk.

Wystąpi również Silesian Chamber Choir Ad libitum pod dyrekcją Izabelli Zieleckiej-Panek, dyrygentki pochodzącej z Wodzisławia Śląskiego. Partie solowe wykonają Hanna Panek, Magdalena Szczypała, Marek Anton i Remigiusz Nowak.

O muzyce i znaczeniu wydarzenia opowie Grażyna Durlow, a historię Richarda Kügelego przybliży dyrektor Muzeum w Wodzisławiu Śląskim Sławomir Kulpa.

Przywracanie pamięci to proces

Tegoroczny koncert jest częścią szerszego przedsięwzięcia badawczego i kulturalnego. Jego celem jest nie tylko uczczenie 100. rocznicy śmierci kompozytora, ale przede wszystkim odbudowanie jego miejsca w historii Wodzisławia Śląskiego. Bo pamięć o mieście tworzą nie tylko jego budynki, wydarzenia i daty. Tworzą ją również ludzie, którzy tutaj się urodzili, żyli i tworzyli.

Richard Kügele był jednym z nich.

Po stu latach jego muzyka ponownie zabrzmi w mieście, w którym rozpoczęła się jego życiowa historia.

Działanie badawcze wsparte ze środków przyznanych w ramach programu Inicjatywa Doskonałości Badawczej Uniwersytetu Śląskiego oraz Funduszu Aktywności Mieszkańców
Wodzisławia Śląskiego.

Termin: 15 sierpnia 2026 r., godz. 20:00
Miejsce: Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Wodzisławiu Śląskim (ul. Kościelna 1, Wodzisław Śląski)
Wstęp wolny