Cyberprzestępczość. Czym jest i jak się przed nią bronić?

Cyberprzestępczość to nic innego jak wszelkie nielegalne działania, które są popełniane za pomocą komputerów, internetu albo dotyczą systemów lub sieci komputerowych.

Najpopularniejsze rodzaje cyberprzestępstw

- Phishing – metoda oszustwa, w której celem przestępcy jest uzyskanie ważnych danych, np. dane logowania, numer karty kredytowej, jak również numer pesel. W tym celu przestępca podszywa się pod inną osobę lub instytucję, np. banki, firmy kurierskie w celu wyłudzenia poufnych informacji. Za pomocą przygotowanych wiadomości próbuje nakłonić daną osobę do kliknięcia w umieszczony w wiadomości link. Przeważnie prowadzi on do strony internetowej stworzonej przez oszustów. Jest ona bardzo podobna do autentycznej witryny firmy czy instytucji, od której rzekomo pochodzi wiadomość. Za pomocą tej strony, przestępcy uzyskują wszelkie informacje, które sami udostępniamy, logując się np., na stronę swojego banku.

- Hacking – to włamania, poprzez pokonywanie zabezpieczeń, umożliwiające zdalny, nielegalny dostęp do czyjegoś komputera. Hakerzy bardzo łatwo mogą się dostać do naszego komputera z dostępem do internetu, ale również bez dostępu do internetu. Aby wejść do systemu innego użytkownika należy zlokalizować jego słabe punkty. Słabymi punktami naszych komputerów są przede wszystkim zabezpieczenia, które umożliwiają dostęp do naszych danych, a dotyczy to systemu oprogramowania i jego legalności, zastosowanych zabezpieczeń i ich aktualności, a także stron, na które się logujemy.

- Malware – to uciążliwy lub złośliwy typ oprogramowania, który ma na celu potajemnie skraść dane, zniszczyć pliki, a nawet zablokować dostęp do urządzenia. Rodzaje złośliwego oprogramowanie obejmują oprogramowanie szpiegujące (spyware), adware, phishing, wirusy, trojany, rootkity, zagrożenia typu ransomware oraz porywaczy przeglądarki.

- Cyberstalking – inaczej to cyberprzemoc dokonywana przez stalkera, czyli nękanie drugiej osoby przez internet, poprzez wysyłanie niechcianych wiadomości np., przez media społecznościowe, komunikatory, poczta elektroniczna.

Cyberprzestępczością są także inne działania popełniane przez internet, np., nieuczciwość sprzedawców na portalach aukcyjnych, nielegalne kopiowanie filmów, muzyki oraz rozpowszechnianie ich.

Jak się bronić?

Oprócz posiadania wiedzy na temat form cyberprzestępczości , które są najbardziej spotykane, warto też wiedzieć jak się bronić przed cyberatakami:

- Stwórz silne hasła – hasła, którymi się logujemy powinny być łatwe do zapamiętania dla nas, ale nie łatwe do odgadnięcia dla kogoś innego. Musimy pamiętać, aby hasło nie zawierało imienia, nazwiska czy ich inicjałów, daty urodzenia. Najlepiej, aby takie hasła miały około 12 znaków i zawierały małe oraz duże litery.
- Nie udostępniaj swoich loginów i haseł, numeru pesel, dowodu oraz karty do bankomatu.
- Korzystaj z programów antywirusowych oraz firewall (zapora sieciowa).
- Nie otwieraj przypadkowych linków ani maili.
- Często aktualizuj system operacyjny, przeglądarkę internetową, oprogramowanie antywirusowe.
- Korzystaj z sieci publicznej (tzw. wi-fi) tylko w nagłych przypadkach, po wcześniejszym sprawdzeniu do kogo należy dana sieć.

Cyberprzestępczość w Polsce

Brak zdefiniowanej cyberprzestępczości jest widoczne w polskim systemie prawnym, a szybkie tempo rozwoju technologicznego przekłada się na właśnie na nieprecyzyjne postępowania prawne. Przepisy, które dotyczą cyberprzestępstw, są ogólne i niejednoznaczne, np. art. 267 kodeksu karnego mówi:

- „Kto bez uprawnienia uzyskuje dostęp do informacji dla niego nieprzeznaczonej, otwierając zamknięte pismo, podłączając się do sieci telekomunikacyjnej lub przełamując albo omijając elektroniczne, magnetyczne, informatyczne lub inne szczególne jej zabezpieczenie…”,

który odnosi się tak samo do otwierania prywatnej korespondencji czy odczytania SMS, stosowany jest również w przypadku działań hakerskich. Bardziej precyzyjny jest art. 287 kk., mówiący o nieupoważnionym wpływie na automatyczne przetwarzanie, gromadzenie lub przekazywanie danych informatycznych lub zmianie, usuwaniu albo wprowadzaniu nowego zapisu tych danych. Na podstawie tego artykułu prowadzone są sprawy o oszustwa komputerowe.

Gdzie i komu można zgłosić tę formę przestępstwa?

Cyberprzestępstwo najlepiej zgłosić policji lub prokuraturze, można to zrobić osobiście na najbliższym komisariacie policji lub w najbliżej prokuraturze, ale także online poprzez formularz kontaktowy do wydziału cyberprzestępczości.

Link do formularza kontaktowego – cyberprzestępczość: https://policja.pl/pol/form/dodaj153,Formularz-kontaktowy-Cyberprzestepczosc.html