Powstało archiwum śląskich wycinków prasowych on-line

Archiwum dostępne jest bezpłatnie od poniedziałku 2 listopada. Archiwum ma przede wszystkim funkcję popularyzatorską - chcemy ułatwić mieszkańcom regionu dostęp do źródeł historycznych, a wiążąc je z dokładnym czasem i miejscem, uczynić je jednocześnie bardziej przystępnymi i atrakcyjnymi. Będzie to z pewnością gratka dla pasjonatów historii lokalnej, autorów drzew genealogicznych, ale też np. samorządów, czy profesjonalnych historyków specjalizujących się w okresie Plebiscytu i Powstań Śląskich - dodaje Instutut.

Prace nad wycinkami były realizowane przez kilkuosobowy zespół, którego członkowie czytali roczniki gazet polskich na Śląsku z lat 1918-1921, szukając w nich artykułów wskazujących z nazwy miejscowości na Śląsku w jego granicach przyjętych przez "Słownik nazw miejscowych Śląska polsko-niemiecki i niemiecko-polski" M. Choroś, Ł. Jarczak i S. Sochackiej (Opole 2015).

Nazwy miejscowości były często podawane w swych dawnych wersjach, niemieckojęzycznych, notowanych ze słuchu, arbitralnie spolszczanych przez autorów tekstów lub nie miały zestandaryzowanej wersji polskiej. Prace nad archiwum objęły analizę tych nazw miejscowych i ich przełożenie na współczesne, polskojęzyczne i obowiązujące nazwy miejscowe, zgodne z wymienionym wyżej "Słownikiem nazw miejscowych Śląska (...)".

Wiele miejscowości, które stanowiły osobne jednostki terytorialne stały się w XX wieku dzielnicami większych miast. Aby nie utracić informacji o tym gdzie dokładnie miały miejsce opisane zdarzenia, a jednocześnie nie fałszować współczesnego statusu dawnych miejscowości, dzielnice te zostały w archiwum zamieszczone na dwa sposoby: jako osobny wpis oraz jako nazwa podana w nawiasie przy nazwie miasta, którego są dziś częścią. I tak np. Bierkowice stanowiące do 1975 r. osobną wieś, a będące dziś dzielnicą Opola, są w wyszukiwarce odnotowane zarówno jako "Bierkowice", jak i jako "Opole (Bierkowice)". Oba te zapisy prowadzą do tego samego zbioru wycinków.

Daty opisujące wycinek oznaczają dzień wydania gazety, w której został on opublikowany, nie datę samego zdarzenia. Wydarzenia, nawet te o charakterze najświeższych aktualności były opisywane niekiedy z kilkudniowym opóźnieniem. To samo wydarzenie ponadto mogło być opisane w różnych gazetach z różnymi datami.

Archiwum zawiera już ponad 13500 wycinków prasowych i będzie uzupełniane o kolejne w najbliższych miesiącach. Sfinansowano je ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu wieloletniego Niepodległa na lata 2017-2022, w ramach projektu "Ślązacy dla Niepodległej. Już plebiscyt tu nadchodzi".

Archiwum wycinków prasowych