Parę faktów o depresji nastolatków

W ramach profilaktyki przeciwdziałania depresji wśród młodzieży z powiatu wodzisławskiego personel POW „Perła” przygotował krótką informację na temat depresji, ze szczególnym zwróceniem uwagi na czas trwającej epidemii.

Kilka słów o depresji wśród młodzieży…

Depresja nastolatków jest jednym z najczęściej występujących problemów zdrowotnych okresu dorastania. Jest ona dość rozpowszechniona, a jednocześnie rzadko dostrzegana i diagnozowana. Depresja jest chorobą podstępną i trudną w leczeniu, a często przez otoczenie błędnie postrzegana jest w kategoriach niewłaściwego, odbiegającego od normy zachowania.

Rozwój depresji zależy od wielu czynników genetycznych, środowiska rodzinnego, osobowościowych, związanych z ekspozycją na stres. U starszych nastolatków depresja często przybiera maskę buntu wobec osób z najbliższego otoczenia, nauczycieli. Osoba taka nie przestrzega zasad, przejawia zachowania agresywne, a niekiedy autoagresywne np. poprzez samookaleczanie się. Pojawia się drażliwość, apatia, brak zdolności przeżywania radości, złość czy demonstrowanie wrogości wobec otoczenia. Często nastolatek wycofuje się z życia towarzyskiego, ogranicza kontakty z rówieśnikami, przestaje cieszyć się z rzeczy, które wcześniej sprawiały mu radość.

W ciężkich przypadkach depresji mogą pojawić się objawy psychotyczne takie jak omamy (najczęściej słuchowe) i/ lub urojenia. Omamy przyjmują postać np. głosu krytykującego postępowanie, przekonując nastolatka o jego winie. Często jest to głos, który karze osobom okaleczać się. Młodzież niejednokrotnie celem złagodzenia lęku, napięcia czy smutku sięga po alkohol oraz środki psychoaktywne.

W rozmowie z nastolatkiem warto zwrócić uwagę, czy nie przejawiają się u niego fantazje na temat śmierci („co by było, gdybym umarł?”), czy myśli rezygnacyjne („po co ja żyję?). Niepokojące są rozmyślania na temat odebrania sobie życia, które niejednokrotnie mogą skończyć się próbą samobójczą.

Jak rozpoznać depresję u nastolatka?

Jeżeli nastolatek przez kilka dni ma gorszy nastrój, jest zły czy smutny, np. z uwagi na przykre wydarzenia, jakie miały miejsce w szkole nie oznacza to, że ma depresję. Naturalne emocje takie jak lęk, rozdrażnienie mają prawo się pojawić. Ważne jest natomiast, aby nastrój wrócił do wyjściowego stanu, kiedy miną okoliczności, które je wywołały. Depresję natomiast można rozpoznać u nastolatka, jeżeli objawy depresyjne są tak nasilone, że utrudniają one codzienne funkcjonowanie w domu, szkole, w środowisku rówieśniczym i utrzymują się dłużej niż 2 tygodnie. Wówczas konieczna jest pomoc specjalisty. Najlepiej, jeżeli po pierwszym rozpoznaniu lekarza rodzinnego, pedagoga czy psychologa osoba taka skierowana zostanie na konsultację psychiatryczną.

Depresja u nastolatka a czas epidemii wywołanej COVID-19

Wiemy, iż pandemia COVID-19 może spotęgować i tak już ogromne problemy ze zdrowiem psychicznym. Obecnie wiele osób doświadcza uczucia niepokoju, który spowodowany jest izolacją społeczną, obawą przed zakażeniem. Grupą szczególnie narażoną jest młodzież, która gorzej znosi sytuację pandemii niż osoby dorosłe. Epidemia sprawiła, że na naturalnie trudny okres dojrzewania nałożył się lęk o przyszłość, bezpieczeństwo bliskich oraz niepewność, jak będzie wyglądał świat w dalszej przyszłości. Całość potęguje izolacja od rówieśników i przeniesienie życia towarzyskiego do wirtualnego środowiska, do Internetu. Nauka zdalna, a co za tym idzie spędzanie większej ilości czasu w domu przez młodzież spowodowało ich znaczne osłabienie kontaktów z rówieśnikami. Niepokojące są wyniki badań, które wykazują aż u 44% młodzieży objawy depresyjne względem roku 2018. Wówczas taki stan dotykał ok. 20% młodych osób. Powyższe wskazuje na konieczność prowadzenia profilaktyki zdrowia psychicznego wśród dzieci oraz młodzieży celem zabezpieczania najmłodszych przed poważnym kryzysem zdrowotnym.