Dzień Dziecka. Młody konsument też ma prawa

Jutro święto najmłodszych konsumentów, czyli Dzień Dziecka. Na razie prezenty kupują im rodzice. Przed ukończeniem 13 lat dzieci same mogą robić tylko drobne zakupy związane z codziennym życiem, np. zapłacić za bułkę czy zeszyt. Gdy kupią np. drogą grę, rodzice mają prawo unieważnić taką transakcję. Nastolatki między 13. a 18. rokiem życia mają już większą samodzielność – mogą wydawać kieszonkowe, ale przy drogich zakupach typu laptop lub rower nadal wymagana jest zgoda rodziców.

- Chociaż młodzi konsumenci jeszcze nie są całkiem samodzielni, to bardzo ważne jest, aby jak najwcześniej zaczęli poznawać swoje prawa. Reklamacja zepsutej zabawki, zwracanie uwagi na ceny w sklepie, możliwość rezygnacji z zakupów zrobionych przez internet. Ważne, żeby wyjaśniać dzieciom takie sytuacje z codziennego życia, pokazywać, jak rozwiązywać problemy. Wtedy jest szansa, że wychowamy świadomych konsumentów – mówi Marek Niechciał, prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Edukacja na każdym poziomie
UOKiK wraz z Europejskim Centrum Konsumenckim dba o edukację konsumentów, także tych najmłodszych. W 2018 r. dzięki wsparciu finansowemu UOKiK powstały dwie publikacje dla dzieci i młodzieży. Obie przygotowało Stowarzyszenie Aquila. Można je zamówić przez stronę UOKiK lub pobrać stamtąd w wersji elektronicznej.

• „Chodź opowiem Ci bajeczkę” – to kolorowa książeczka, którą można czytać już przedszkolakom. W przystępnej, wierszowanej formie opowiada o podstawowych pojęciach i prawach konsumenckich. Dzięki rymowanym rozmowom Jasia z tatą dzieci dowiedzą się m.in. kto to jest konsument, jak złożyć reklamację wadliwego zakupu czy jak kupować przez internet. W książeczce znajdą też parę ostrzeżeń, np. „nie kupujcie na pokazach, tam się dużo oszustw zdarza”, o czym przekonał się dziadek Jasia.

•„Świadomie wchodzę w rynek finansowy” – to poradnik dla młodzieży. Dzięki niemu nastolatkowie poznają podstawowe pojęcia ze świata finansów. Dowiedzą się też, jak bezpiecznie pożyczać pieniądze, jak inwestować, żeby nie stracić i na co zwracać uwagę przy umowach ubezpieczeniowych.

Czy zabawki są bezpieczne?
Inspekcja Handlowa na zlecenie UOKiK systematycznie sprawdza bezpieczeństwo i oznakowanie zabawek, które można kupić w sklepach. Mamy już wyniki z I kwartału 2019 r. Inspektorzy skontrolowali 580 partii zabawek u 82 przedsiębiorców z 8 województw. Zakwestionowali 28,3 proc. sprawdzonych. To o 2,4 pkt proc. mniej niż rok wcześniej. Tym razem najwięcej zastrzeżeń wzbudziły zabawki dla niemowląt oraz pociskowe. Najczęstsze problemy z jakością to: pękające szwy w pluszakach, drobne elementy w zabawkach dla najmłodszych dzieci i niesolidne węzły, np. w huśtawkach. Jeśli chodzi o oznakowanie, to pracownicy IH najczęściej kwestionowali brak danych umożliwiających dotarcie do producenta lub importera.

W ostatnim czasie Inspekcja Handlowa po raz pierwszy zbadała, czy w zabawkach elektrycznych nie ma niebezpiecznych substancji. Kontrola była częścią międzynarodowego projektu Joint Action 2016 współfinansowanego przez Komisję Europejską i koordynowanego przez organizację PROSAFE. Wzięło w nim udział 15 państw europejskich. W naszym kraju kontrola objęła 17 zabawek m.in. elektryczne auta, instrumenty muzyczne. Eksperci ze specjalistycznego włoskiego laboratorium wykryli, że w 11 z nich są przekroczone dopuszczalne stężenia ołowiu i kadmu, co stanowi zagrożenie dla zdrowia i środowiska naturalnego. UOKiK wszczął postępowania administracyjne w sprawie zakwestionowanych zabawek, planuje także poinformować o tym wszystkie państwa członkowskie za pomocą unijnego systemu wymiany informacji o produktach niebezpiecznych - RAPEX.

Na co zwrócić uwagę przy zakupie zabawek?
• Prezent dla dziecka w wieku 0-3 lata nie może mieć drobnych części. Maluch mógłby je wsadzić do buzi i się nimi udławić.
• Obejrzyj, czy zabawka nie ma ostrych krawędzi, zadziorów lub wystających elementów.
• Sprawdź sznurki i linki np. w huśtawkach – czy są solidne, a węzły się nie rozwiązują.
• Wózki dla lalek, składane krzesełka, deski do prasowania itp. muszą być zabezpieczone przed nagłym złożeniem się i przycięciem palców dziecka.
• W zabawkach dla dzieci poniżej 3 lat sznurki mogą mieć maksymalnie 22 cm.
• Do bardziej skomplikowanych zabawek, np. rowerków, huśtawek, pistoletów musi być dołączona instrukcja w języku polskim. Zwróć uwagę na zawarte w niej ostrzeżenia.
• Upewnij się, że na zabawkach jest znak CE. To deklaracja producenta, że produkt spełnia wymagania bezpieczeństwa.

Więcej wskazówek dla rodziców w poradniku UOKiK. Niebezpieczną zabawkę możesz zgłosić do Inspekcji Handlowej lub Departamentu Nadzoru Rynku w UOKiK.

fot. pixabay.com